Lajmetereja | --:-- | Kosovë & Rajoni
Aktuale

Bajame Hoxha (Çeliku): Poetja që e shndërroi ferrin e diktaturës në një britmë përjetësie

Redaksia Lajmetereja • 18-11-2026 20:02
Shpërndaj:
Reklamë e Sponsorizuar
Bajame Hoxha (Çeliku): Poetja që e shndërroi ferrin e diktaturës në një britmë përjetësie
Të shkruash për poeten Bajame Hoxha (Çeliku) nuk është një detyrë e zakonshme letrare. Ajo është një zë që vjen nga errësira më e thellë, nga ato përvoja njerëzore që kufizohen me vdekjen. Jeta e saj është një histori e thyer brutalisht: fëmijëria, rinia dhe dashuria iu shkatërruan nga një regjim që nuk njihte mëshirë. Megjithatë, duke ndjekur filozofinë e Niçes, ajo nuk u gjunjëzua nga goditjet, por u bë më e fortë. Sot, ajo ka të drejtën e plotë të shpallë fitoren ndaj diktaturës, jo thjesht me fjalë, por me një ulërimë poetike që kërkon të dëgjohet nga qielli. Për ata që nuk e kanë përjetuar diktaturën më të egër komuniste, vëllimi i saj poetik shërben si një dëshmi rrëqethëse. Bajame Hoxha (Çeliku) ka kaluar nëpër një ferr që do ta kishte bërë edhe vetë Danten të kërkonte një shkallë shtesë në përshkrimin e tij të nëntokës. Përmes 300 poezive, ajo bën një “anamnezë” të detajuar të një jete të mbushur me privime, duke u bërë jehonë fjalëve të Fernando Pessoas për nevojën e brendshme për të klithur. Revolta e poetes është një thirrje e ligjshme kundër harresës. Duke huazuar mendimin e Aristotelit, ajo refuzon të heshtë përballë padrejtësisë. Në vargjet e saj, ajo polemizon ashpër me ata shkrimtarë që dikur i shërbenin “oborrit partiak”, duke u kërkuar llogari për heshtjen e tyre ndërsa mijëra “armiq të klasës” vuanin në agoni. Poezia e saj tejkalon të përjetuarën vetjake, duke u kthyer në një pasqyrë të së vërtetës historike, e cila shpeshherë është më e qartë se vetë historia. Në këtë rrëfim artistik, Bajame Hoxha (Çeliku) nuk është e vetme. Ashtu si Frida Kahlo që pikturonte veten për ta kuptuar më mirë botën, ajo sjell në vëmendje edhe figura të tjera të masakruara nga sistemi, si Avdulla Tata, Kurt Kola apo Frateli. Libri nuk është vetëm një denoncim i maskave të diktaturës, por edhe një manifest humanizmi; ajo zgjedh ta mposhtë urrejtjen me dashuri, duke na kujtuar se tragjedia më e madhe nuk është britma e të vuajturve, por heshtja e atyre që e panë padrejtësinë dhe nuk reaguan. Qëllimi përfundimtar i poetes mbetet një mesazh i prerë: historia e “luftës së klasave” nuk duhet harruar kurrë, në mënyrë që ajo të mos përsëritet. Bajame Hoxha (Çeliku) mishëron atë që Stefan Cvajg e quante “njeriun që bën të pamundurën”. Përballë një jete që diktatura u përpoq ta shndërronte në ferr, ajo zgjodhi artin si mjet rezistence. Duke ndjekur këshillën e Paulo Koelhos, ajo e vrau frikën që në rrënjë, duke u shndërruar në një frymëzim për të gjithë ata që besojnë se dinjiteti njerëzor është i pathyeshëm.
Reklamë e Sponsorizuar
Ky artikull është përgatitur dhe verifikuar nga redaksia e Lajmet e Reja. Të gjitha të drejtat janë të rezervuara.
Reklamë e Sponsorizuar
Shpërndaj këtë lajm:
Hapësirë Reklamuese
Më Shumë Lajme në Telegram

Ndiqni kanalin tonë për njoftime të shpejta të lajmeve më të rëndësishme në kohë reale.

Bashkohu Tani
Reklamë

Lajmet e Reja, gjithmonë me ty

Ndiq lajmet më të fundit edhe nga aplikacioni në telefon.

Privatësia dhe Cookies

Ne përdorim cookies dhe teknologji të palëve të treta (si Google AdSense) për të analizuar trafikun dhe për të personalizuar përmbajtjen dhe reklamat. Duke vazhduar navigimin, ju pranoni përdorimin e tyre. Lexoni më shumë në Politikën e Privatësisë.

Reklamë e Sponsorizuar