Skandali “SkyECC”: Apeli liron të dyshuarit për narkotikë me nga 10 mijë euro, në panel gjyqtari që dikur i futi në paraburgim

Kosova po përballet me një nga hetimet më të ndërlikuara dhe voluminoze të krimit të organizuar ndërkombëtar të vitit, i njohur gjerësisht si rasti i përgjimeve “SkyECC” ose operacioni “Qielli i thyer”. Ky proces hetimor ka vënë në shënjestër dhjetëra individë të dyshuar si pjesë e rrjeteve globale të trafikimit të lëndëve narkotike, pastrimit të parasë dhe falsifikimit të dokumenteve zyrtare. Megjithatë, krahas përmasave të rënda kriminale, çështja ka ngritur dyshime të forta për shkelje procedurale brenda vetë strukturave të sistemit të drejtësisë në vend. Prokuroria Speciale kishte paraqitur prova të pakundërshtueshme për rolin e aktiv të tre të dyshuarve, Armend Ismajli, Edin Berisha dhe Lorik Tigani, në trafikimin e narkotikëve. Sipas dosjes, komunikimet përmes aplikacionit “SkyECC”, automjetet me hapësira të fshehura të modifikuara dhe dokumentet e falsifikuara dëshmonin rrezikshmërinë e lartë të tyre, duke argumentuar se siguria publike nuk mund të garantohej përmes masave alternative. Pavarësisht kësaj, Gjykata e Apelit la në fuqi vendimin për lirimin e tyre nga paraburgimi, duke caktuar një dorëzani prej vetëm 10 mijë eurosh për secilin prej tyre. Ajo çfarë e bën këtë vendimmarrje veçanërisht të dyshimtë është përbërja e panelit gjyqësor. Dokumentet zyrtare dëshmojnë se gjyqtari Valon Kurtaj ka vendosur dy herë për të njëjtët të pandehur në të njëjtën çështje penale. Fillimisht, ai kishte vepruar si gjyqtar i procedurës paraprake në Gjykatën Themelore në Prishtinë, duke i dërguar të dyshuarit në paraburgim strikt. Më pas, pas avancimit të tij në Gjykatën e Apelit, i njëjti gjyqtar bashkë-nënshkroi vendimin që hodhi poshtë ankesën e Prokurorisë Speciale, duke konfirmuar lirinë e tyre me kusht financiar. Sipas vlerësimeve të ekspertëve juridikë, kjo formë e vendimmarrjes bie në kundërshtim të hapur me nenet 38 dhe 39 të Kodit të Procedurës Penale të Republikës së Kosovës (KPRK). Këto dispozita ndalojnë në mënyrë kategorike që një gjyqtar të marrë pjesë në shkallë të dytë për një lëndë ku paraprakisht ka ndërmarrë veprime apo ka marrë vendime në shkallë të parë, duke rrezikuar kështu paanshmërinë e sistemit gjyqësor. Ligji është tejet i qartë në këtë drejtim. Neni 38, paragrafi 2 i KPRK-së, i referuar si baza për përjashtimin e gjyqtarëve, përcakton se një gjyqtar përjashtohet nga trupi gjykues ose kolegji i apelit nëse ka marrë pjesë në procedura të mëhershme në të njëjtin rast penal. Ndërkohë, paragrafi pasardhës obligon gjyqtarin që sapo të kuptojë se ekziston ndonjë bazë për përjashtim, të ndërpresë menjëherë çdo aktivitet dhe të njoftojë kryetarin e gjykatës. Në rastin konkret, një veprim i tillë nuk ndodhi. Gjyqtari që në një periudhë kishte konstatuar se Ismajli, Berisha dhe Tigani përbënin rrezik social si pjesë e një grupi kriminal, më vonë u ul në tryezën e Apelit për të vërtetuar se për të njëjtët persona mjaftonin nga 10 mijë euro për t'u mbrojtur në liri. Lidhur me këto zhvillime, janë dërguar pyetje zyrtare në adresë të Këshillit Gjyqësor të Kosovës (KGJK) për të kërkuar llogaridhënie dhe sqarime publike, mirëpo deri më tani institucionet kompetente kanë zgjedhur të heshtin.