Ekspertët e sigurisë alarmojnë Uashingtonin: Tërheqja e trupave nga Kosova i hap rrugë ndikimit strategjik të Rusisë

Dy ekspertë të njohur të mbrojtjes dhe sigurisë në Shtetet e Bashkuara po i kërkojnë Uashingtonit që të ruajë të paprekur praninë ushtarake në Kosovë. Sipas tyre, largimi i kontingjentit prej rreth 600 ushtarësh amerikanë nga përbërja e misionit të KFOR-it do t'i mundësonte Moskës një përfitim të madh gjeopolitik, duke vënë në rrezik serioz stabilitetin në rajonin e Ballkanit. Në një kohë kur Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së po përgatit rishikimin e shpërndarjes së forcave të veta në Evropë, dy analistët theksojnë se prezenca ushtarake amerikane në Kosovë nuk duhet të reduktohet. Në një analizë të publikuar në një platformë amerikane të specializuar për çështjet ushtarake, admirali në pension i Marinës amerikane, Mark Montgomery, aktualisht drejtues i lartë në Fondacionin për Mbrojtjen e Demokracive (FDD), dhe hulumtuesja e këtij institucioni, Ivana Stradner, argumentojnë se ruajtja e këtyre trupave ka një kosto mjaft të ulët financiare në krahasim me pasojat e mëdha strategjike që mund të sjellë largimi i tyre. Autorët nështohen se, edhe pse këta ushtarë përbëjnë një pjesë mjaft të vogël të pranisë së përgjithshme ushtarake të SHBA-së në Evropë, roli i tyre është kyç për ruajtjen e paqes së arritur me shumë mund në Ballkan. Në shkrim bëhet e ditur se, ndonëse riorganizimi i trupave amerikane në kontinentin evropian është një proces i kuptueshëm — meqenëse aleatët evropianë duhet të marrin përsipër më shumë përgjegjësi për mbrojtjen e tyre — misioni i KFOR-it mbetet një rast i veçantë. Prania e SHBA-së aty ka një peshë unike që tejkalon aspektin ushtarak, duke pasur një rëndësi vendimtare politike. Ballkani si terren i ndikimit rus përmes Serbisë Montgomery dhe Stradner tërheqin vërejtjen se kërcënimet ndaj sigurisë në Ballkan mbeten serioze, pavarësisht humbjeve që Rusia po pëson në luftën kundër Ukrainës. Ata theksojnë se presidenti rus, Vladimir Putin, vazhdon të kërkojë rrugë për destabilizimin e kontinentit evropian, ndërsa Ballkani mbetet një zonë ku Moska mund të nxisë tensione me kosto minimaliste, duke shpërqendruar vëmendjen e Perëndimit nga fronti ukrainas. Në këtë kuadër, autorët analizojnë se si Rusia e ka shfrytëzuar prej kohësh Serbinë si një mekanizëm për të destabilizuar Kosovën. Si shembull ilustrues përmendet ngjarja e vitit 2017, kur ndaj Kosovës u nis një tren i prodhuar në Rusi, i mbuluar me mesazhin provokues “Kosova është Serbi”. Po ashtu, në shkrim përmendet e ashtuquajtura Qendër Humanitare Ruse në Serbi, e lokalizuar afër kufirit me Kosovën, për të cilën ekzistojnë dyshime të bazuara se mund të shërbejë si një pikë operative e zbulimit rus. Sipas ekspertëve, bashkëpunimi i ngushtë ndërmjet shërbimeve të inteligjencës së Beogradit dhe Moskës i mundëson Rusisë të ketë ndikim mbi grupe të caktuara nacionaliste vendore, të cilat mund të përdoren lehtësisht për të nxitur provokime të reja. Analiza rikujton gjithashtu sulmin e armatosur të vitit 2023 në veri të Kosovës, për të cilin organet kosovare kanë bërë përgjegjëse struktura të armatosura të mbështetura nga Serbia. Po atë periudhë, shefi i diplomacisë ruse kishte deklaruar se në qendër të Evropës po krijohej një vatër shpërthyese. Së fundmi, autorët nënvisojnë se gjendja mbetet e ndjeshme edhe pas zhvillimeve zgjedhore parlamentare të 25 tetorit në Serbi. Ata shprehin pasiguri për linjën e ardhshme të politikës së jashtme të Beogradit, duke tërhequr vëmendjen se rrotacionet apo ndryshimet politike atje nuk garantojnë nevojshëm një ndryshim të qasjes ndaj shtetësisë së Kosovës.