Ultimatumi i Dimitrievskit për provimin e jurisprudencës në shqip, analistët: Shqiptarët kërkojnë barazi dhe jo privilegje

Kryetari i Lëvizjes ZNAM dhe njëkohësisht partneri i koalicionit në ekzekutivin e Maqedonisë së Veriut, Maksim Dimitrievski, ka paralajmëruar se subjekti i tij politik do të braktisë qeverisjen nëse merret ndonjë vendim që lejon zhvillimin e provimit të jurisprudencës në gjuhën shqipe. Gjatë një paraqitjeje televizive në “Sitel” më 6 nëntor, ai theksoi prerazi se kabineti qeveritar, nëse vendos ndryshe, do të përballet me largimin e tyre nga aleanca. Dimitrievski insistoi se ZNAM-i nuk pranon asnjë gjuhë tjetër përveç maqedonishtes për këtë provim, duke paralajmëruar gjithashtu thirrjen e një takimi të liderëve me partnerët e koalicionit. “Në tryezën e ardhshme me kryeministrin do të kërkoj një samit të liderëve, sepse kjo temë nuk është diskutuar kurrë hapur mes nesh në Qeveri, me qëllim që të vendosim vijat e kuqe dhe të qartësojmë ndikimin e saj në sistemin e drejtësisë,” u shpreh numri një i Lëvizjes ZNAM. Megjithatë, në një prononcim të mëparshëm dhënë për revistën “Fokus”, Dimitrievski kishte pranuar se zgjidhjet duhet të bazohen në Kushtetutë dhe ligje, duke shtuar se ky proces nuk duhet të shërbejë si armë e përditshme për presione politike. Debati për këtë çështje vijon prej muajsh, ndërsa kërkesa e studentëve shqiptarë mbetet ende pa një epilog zyrtar nga institucionet. Më herët, gjatë muajit prill, 385 studentë shqiptarë iu drejtuan dyerve shtetërore me kërkesën legjitime që provimi i jurisprudencës të mund të jepet edhe në gjuhën shqipe, por Ministria e Drejtësisë e refuzoi atë, duke nxitur protesta para këtij dikasteri. Kjo temë ka sjellë edhe lëvizje qëndrimesh nga kryeministri Hristijan Mickoski, i cili fillimisht u shpreh pro mundësimit të provimit në shqip, por më vonë ndryshoi kurs, duke u arsyetuar me pengesat ligjore ekzistuese. Në anën tjetër, akademiku Vllado Kambovski ka sqaruar se standardet e Komisionit të Venecias fokusohen te procedurat gjyqësore dhe jo te gjuha e provimit të jurisprudencës. Ai vlerësoi se dhënia e provimit në shqip është e mundshme, me kusht që kandidatët të zotërojnë mirë gjuhën maqedonase dhe terminologjinë juridike. Për këtë situatë kanë dhënë opinionet e tyre edhe njohësit e fushës, të cilët kanë hedhur poshtë qëndrimet e ZNAM-it, duke kërkuar garantimin e të drejtave gjuhësore. Profesori i gjuhës shqipe, Sulejman Mehazi, ka drejtuar kritika të ashpra ndaj Maksim Dimitrievskit, duke e barazuar sjelljen e tij me atë të Listës Serbe në Kosovë. Sipas tij, kërcënimi për largim nga pushteti përbën shantazh politik dhe dëshmon se gjuha shqipe vazhdon të shihet si pengesë në vend. Mehazi ka vënë në dukje se pesha politike e ZNAM-it në Qeverinë e udhëhequr nga Mickoski është simbolike dhe se kjo parti nuk ka fuqinë e duhur për të përcaktuar vija të kuqe ndaj gjuhës zyrtare të shqiptarëve.