Prapaskenat dhe pesë sfidat kryesore që rrezikojnë raundin e ri të bisedimeve SHBA-Ukrainë-Rusi

Shtetet e Bashkuara kanë riaktivizuar nismat diplomatike me qëllim dhënien e fundit të konfliktit në Ukrainë, pasi procesi kishte shënuar ngecje si pasojë e përplasjeve me Iranin. Takimi i radhës ndërmjet palëve është paraparë të zhvillohet më 10 dhe 11 nëntor në Abu Dabi. Këto bisedime shënojnë dialogun e parë të drejtpërdrejtë mes tyre që prej muajit shkurt të këtij viti. Në kuadër të përgatitjeve për këtë takim, kreu i Shtëpisë së Bardhë, Donald Trump, deklaroi gjatë paraqitjes së tij në emisionin “60 Minutes” të rrjetit televiziv CBS se është i bindur se “jemi shumë pranë një marrëveshjeje” dhe se armiqësitë “do të marrin fund shkujt”. Pavarësisht kësaj atmosfere optimiste, ekspertët parashikojnë shanse të pakta për ndonjë kthesë historike apo përparim thelbësor gjatë takimeve të kësaj jave, duke renditur pesë faktorë kyç që e vështirësojnë këtë proces. Një prej pengesave kryesore për arritjen e paqes lidhet ngushtë me qasjen e Moskës. Ndonëse ideja se Rusia mund t’i japë fund luftës në çdo moment është një e vërtetë faktike, ajo mbetet një sfidë më vete në tavolinën e negociatave. Prej nisjes së agresionit ushtarak në shkallë të plotë në shkurt të vitit 2022, presidenti Vladimir Putin ka pasur mundësinë t'i ndalte luftimet thjesht duke pranuar kërkesat e Kievit dhe partnerëve perëndimorë për një armëpushim përgjatë vijave aktuale të frontit. Megjithatë, një gatishmëri e tillë nuk është shfaqur deri më tani. Analistët vënë në dukje se Kremlini i ka shfrytëzuar dialogët e mëparshëm si taktikë për të fituar kohë dhe për të krijuar iluzionin e paqes, pa pasur kurrfarë synimi për të bërë kompromise reale. “Për Perëndimin, negociatat janë mjet për t’i dhënë fund luftës; për Putinin, ato mund të jenë mjet për ta fituar atë”, theksoi më 8 nëntor Sam Greene, profesor në Institutin për Rusinë në King’s College London dhe autor i biografisë së udhëheqësit rus. Sipas tij, udhëheqësit perëndimorë duhet të bëjnë dallimin e qartë “mes dëshirës së Putinit për negociata dhe dëshirës së tij për të negociuar”. Që nga fillimi i pushtimit, synimet strategjike të Putinit kanë qenë nënshtrimi i Ukrainës dhe dobësimi i strukturave të sigurisë perëndimore, ndërsa pretendimet territoriale mbeten në një plan të dytë krahasuar me këto ambicje gjeopolitike. Pavarësisht kësaj, çështja e territorit mbetet ndër mollët e sherrit më të mëdha në prag të takimit në Abu Dabi, veçanërisht një pjesë e rajonit të Donjeckut në Donbas, e cila nuk ka rënë në duart e forcave ruse pavarësisht luftimeve brutale ndër vite. Kremlini insiston se vendosja e kontrollit të plotë mbi Donbasin është kusht i panegociueshëm për çdo pakt paqeje. Moska ka paralajmëruar hapur se do të vazhdojë ofensivën ushtarake për të marrë zonat e mbetura, nëse ato nuk sigurohen përmes kanaleve diplomatike. Presidenti Trump la të kuptohej se një skenar i tillë mund të jetë në tryezë kur deklaroi për CBS se lufta do të përfundojë me “një Ukrainë më ndryshme”, ndonëse nuk dha detaje nëse Kievi do të detyrohet të heqë dorë nga territore apo nëse bëhet fjalë për njohjen formale të kontrollit rus, opsion ky plotësisht i papranueshëm për ukrainasit. Aktualisht, trupat ruse mbajnë të pushtuara afërsisht 20 për qind të sipërfaqes së përgjithshme të Ukrainës, përfshirë Gadishullin e Krimesë të aneksuar që nga viti 2014. Në lidhje me fatin e Donbasit, kreu i shtetit ukrainas, Volodymyr Zelensky, ka theksuar në mënyrë të përsëritur se territoreve të mbrojtura me gjak nga ushtria ukrainase nuk mund t'i dorëzohen Moskës, dhe nuk ka asnjë indikacion se Kievi do të lëvizë nga ky pozicion.