Masë e jashtëzakonshme në Francë: Paga minimale kapërcen shifrën 1,500 euro nga 1 dhjetori pas valës së protestave

Ekzekutivi francez ka zyrtarizuar një vendim për ngritjen e pagës minimale me 1.6%, e cila do të hyjë në fuqi më 1 dhjetor, si përgjigje ndaj javëve të tëra të protestave popullore për fuqinë blerëse dhe vështirësitë ekonomike me të cilat po përballen qytetarët dhe të rinjtë. Falë këtij vendimi, shuma netë e pagës minimale në vend do të ngjitet mbi kuotën e 1,500 eurove, duke kapur shifrën rreth 1,502 euro, që përkthehet në një shtesë mujore prej 23.65 eurosh. “Lidhur me pagën minimale (SMIC), kemi vendosur dy gjëra, ta aplikojmë më 1 dhjetor rritjen automatike, e cila ishte parashikuar të hynte në fuqi më 1 janar dhe që kjo rritje të jetë 1.6%”, u shpreh ministri i Punës, Jean-Pierre Farandou, gjatë një konference për mediat. Tani për tani, paga minimale franceze llogaritet në 1,477.93 euro. Kryeministri Sébastien Lecornu e cilësoi këtë zhvillim si rritjen e dytë më të lartë të regjistruar gjatë dy dekadave të fundit, duke vënë in-the-focus faktin se kjo masë nuk duhet nënvlerësuar. Sipas kreut të qeverisë, ky hap është skicuar me kujdes që të mos rrezikojë humbjen e vendeve të punës. Deklaratat e tij erdhën në përfundim të një takimi të zhvilluar me krerët e sindikatave dhe përfaqësuesit e punëdhënësve. Nga ana tjetër, ministri Farandou e vlerësoi këtë vendim jo vetëm si një mbështetje konkrete për punonjësit, por edhe si një shtysë të rëndësishme që degët e ndryshme të ekonomisë të hapin negociatat për përmirësimin e të ardhurave. Ai u bëri thirrje aktorëve të sektorëve profesionalë që t'i fillojnë diskutimet që në harkun kohor të javës së ardhshme, me synimin për të rritur pagat minimale të parashikuara në marrëveshjet kolektive dhe për t'i përshtatur ato me nivelin e ri të SMIC-ut. Pavarësisht kësaj, hapi i ndërmarrë nga qeveria ka lënë të pakënaqura organizatat sindikale. Kryetarja e sindikatës CFDT, Marilise Léon, e quajti këtë shtesë të pamjaftueshme, ndërsa udhëheqësja e CGT-së, Sophie Binet, e etiketoi atë me termat “thërrime”. “Ne nuk erdhën këtu për të lypur lëmoshë”, theksoi Binet, duke bërë thirrje gjithashtu për mobilizim dhe protesta të reja që do të mbahen më 17 nëntor. Franca mbetet ndër shtetet evropiane me standardin më të lartë të pagës minimale. Referuar shifrave të Zyrës Evropiane të Statistikave (Eurostat), gjatë vitit 2024 paga minimale përbënte 67% të të ardhurave mesatare në rang kombëtar. Rreth 12.7% e forcës punëtore në Francë paguhen me këtë normë ose me shuma përafërsisht të ngjashme, krahasuar me 8% që regjistrohet në Gjermani dhe 3.5% në Holandë. Tradicionalisht, paga minimale në Francë përditësohet në mënyrë automatike gjatë muajit janar në bazë të ecurisë së inflacionit, ndërkohë që herë pas herë mund të ndodhin edhe ndërhyrje të ndërmjetme brenda vitit. Këto lëvizje ndikojnë drejtpërdrejt në kostot e punësimit dhe mbeten një temë tejet e ndjeshme në skenën politike. Përpjekjet e qeverisë synojnë të qetësojnë indinjatën e qytetarëve, në një periudhë kur hapësira buxhetore për ndërhyrje financiare është tejet e ngushtë për shkak të ngritjes së borxhit publik. Vala e protestave nisi fillimisht në institucionet e arsimit të mesëm gjatë shtatorit, por më pas u zgjerua ndjeshëm, duke pasqyruar irritimin e përgjithshëm ndaj shtrenjtimit të jetesës, cilësisë së dobët të shërbimeve publike dhe ngërçit institucional në vend. Kjo situatë tensioni vjen vetëm pesë muaj para zgjedhjeve presidenciale. Parashikimet e sondazheve tregojnë se në balotazhin e raundit të dytë mund të përballen kandidatja e së djathtës ekstreme, Marine Le Pen, dhe përfaqësuesi i së majtës radikale, Jean-Luc Mélenchon. Ndërkaq, kreu i shtetit Emmanuel Macron, i cili po i afrohet përfundimit të mandatit të tij të dytë dhe po shënon nivele minimale historike të popullaritetit në sondazhe, nuk gëzon të drejtën ligjore për të kërkuar një mandat të tretë.