Paralajmërim kritik nga shkencëtarët: Viti 2026 parashikohet më i nxehti në histori, nis samiti i klimës COP31 në Turqi

Toka po shkon me hapa të shpejtë drejt vitit të saj më të ngrohtë të regjistruar ndonjëherë, e nxitur nga kombinimi i ndryshimeve klimatike dhe veprimit të fuqishëm të fenomenit El Niño. Ky paralajmërim i fortë nga komuniteti shkencor vjen pikërisht në kohën kur liderët botërorë dhe negociatorët ndërkombëtarë mblidhen këtë të hënë në qytetin bregdetar të Antalias, në Turqi, për të celur punimet e samitit të radhës të OKB-së për klimën, COP31. Sipas të dhënave të publikuara nga Berkeley Earth, institut i pavarur kërkimor me qendër në SHBA, ekziston një mundësi prej 95 për qind që viti 2026 të tejkalojë rekordin e mëparshëm me temperaturat më të larta, të vendosur në vitin 2024. Ndërkohë, pasojat e kësaj valë nxehtësie ekstreme janë ndjerë përgjatë muajve të fundit në vende të ndryshme pjesëmarrëse në samit, ku përfshihen zjarret masive në mbarë Evropën si dhe shembja e papritur e akullnajave në Nepal, fatkeqësi që u mori jetën më shumë se 1,000 personave. "Kemi pasur një seri vitesh të ngrohta rekord," tha Dr. Robert Rohde nga Berkeley Earth. "Kjo është ajo që presim ndërsa ngrohja globale përparon… akullnajat që shemben, valë të nxehta rekord dhe thatësira." Ai nënvizoi gjithashtu se ky është vetëm fillimi dhe se "ekziston potencial për ndryshime shumë më të mëdha dhe shumë më dramatike në të ardhmen". Nga ana tjetër, shërbimi evropian për ndryshimet klimatike, Copernicus, konfirmoi se tetori që lamë pas ishte më i nxehti i dokumentuar në histori. Shkaku kryesor i kësaj rritjeje drastike të temperaturave mbetet përqendrimi i lartë i dioksidit të karbonit në atmosferë, si rrjedhojë e djegies së lëndëve djegëse fosile. Në raportin e saj më të fundit, Organizata Botërore Meteorologjike (OBM) e OKB-së parashikon se viti 2026 do të renditet ndër katër vitet më të nxehta të regjistruara kurrë. Institucioni paralajmëroi se as viti 2027 nuk do të sjellë lehtësim, pasi prani e një El Niño jashtëzakonisht të fuqishëm do të vazhdojë të mbajë temperaturat në nivele alarmante. Sekretarja e Përgjithshme e OBM-së, Celeste Saulo, u shpreh se ky realitet "i jep një kuptim të ri shprehjes 'jashtë grafikëve'". Gjetjet e fundit rrisin presionin mbi negociatorët e mbledhur në COP31. Ndërsa në takimet e mëparshme fokusi kryesor ka qenë ulja e emetimeve, sot një numër i madh kombesh detyrohen të përballen me nevojën urgjente për t'u përshtatur ndaj kushteve extreme të motit. Në mëngjesin e hapjes së punimeve, shefi i OKB-së për klimën, Simon Stiell, pritet t’u drejtohet qeverive duke thënë: “Asnjë COP i vetëm nuk është një zgjidhje e shkëlqyer. Asnjë konferencë e vetme nuk mund të kapërcejë hendekun midis shkencës dhe realitetit. Por urgjenca e këtij momenti duhet të na shtyjë përpara. Ngrohja globale tashmë po i kushton Tokës.” Në lidhje me këtë situatë, muajin e kaluar sekretari i mbrojtjes i Mbretërisë së Bashkuar i bëri thirrje publikut dhe sipërmarrjeve të përgatiten për përballimin e fatkeqësive natyrore, përfshirë grumbullimin e ushqimit. Po ashtu, Wes Streeting tërheq vëmendjen për ndërprerjet e mundshme të zinxhirit të furnizimit nga emergjencat klimatike, duke përmendur se nxehtësia rekord e kësaj vere është bërë 130 herë më e mundshme për shkak të ndryshimeve klimatike. Duke përmbledhur këtë sfidë globale, Stephen Belcher, shkencëtar kryesor në Zyrën Meteorologjike britanike, deklaroi: "Ne jemi projektuar për një klimë të shekullit të 20-të në të cilën nuk jetojmë më".