Investimi rekord prej 224 milionë eurosh në ushtri: Si duhet ta ridizenjojë Kosova doktrinën e mbrojtjes

Në kuadër të projektbuxhetit për vitin 2027, ekzekutivi i Kosovës ka ndarë mbi 224 milionë euro dedikuar posaçërisht Ministrisë së Mbrojtjes, teksa buxheti i përgjithshëm i shtetit parashikohet të kapërcejë shifrën e 4.27 miliardë eurove. Kjo tendencë e fuqizimit të kapaciteteve ushtarake vjen në një periudhë kur konflikti në Ukrainë ka sjellë një kthesë rrënjësore në mënyrën se a, si dhe pse shtetet e rikonceptojnë sigurinë dhe arkitekturën e tyre mbrojtëse. Duke analizuar domosdoshmërinë e këtyre investimeve dhe mësimet që Prishtina zyrtare duhet të përfitojë nga situata gjeopolitike aktuale, ka dhënë opinionin e tij eksperti dhe profesori Sadri Ramabaja. Në vlerësimin e tij, modernizimi i Forcës së Sigurisë nuk duhet reduktuar thjesht në procesin e blerjes së armëve të reja, por kërkon domosdoshmërisht ngritjen e një doktrine moderne mbrojtëse, e cila i përshtatet dimensioneve të një shteti me përmasa të vogla dhe sfidave të reja të shekullit XXI. Sipas shpjegimit të Ramabajës, eksperienca e luftës në Ukrainë ka dëshmuar qartë se potenciali ushtarak nuk matet më vetëm nga numri i efektivëve në terren apo arsenali i armatimit, por kërkon një ndërthurje të teknologjisë, shërbimeve të inteligjencës, logjistikës efikase dhe aftësisë për t'iu përshtatur dinamikave të fushëbetejës. “Lufta në Ukrainë nuk po ndryshon vetëm sistemet e armatimit, mënyrën e përdorimit të forcës apo strukturën e fushëbetejës. Mbi të gjitha, po detyron shtetet të rishikojnë doktrinat mbi të cilat mbështetet mbrojtja e tyre. Kjo e bën të pashmangshme pyetjen për Kosovën: A është koncepti ynë aktual i mbrojtjes i përshtatur me luftën që po lind para syve tanë? Kjo nuk është thjesht çështje e numrit të ushtarëve, të mjeteve të blinduara apo të dronëve që mund të blihen. Është çështje doktrine”, ka deklaruar Ramabaja. Ai ka vënë në pah faktin se Kosova, duke qenë një vend me hapësirë dhe burime të kufizuara, nuk ka luksin të ndjekë të njëjtën strategji të zhvillimit ushtarak që karakterizon superfuqitë globale. Për këtë arsye, domosdoshmëri mbetet ndërtimi i një sistemi mbrojtës të tipit asimetrik, i cili mbështetet tek shpërndarja e burimeve, teknologjia e avancuar, fleksibiliteti operacional dhe reagueshmëria e lartë ndaj rrethanave të reja. “Një shtet i vogël nuk mund ta fitojë garën e armatimeve në të njëjtën mënyrë si një fuqi e madhe. Por ai mund të ndërtojë një doktrinë asimetrike të mbrojtjes. Qëllimi duhet të jetë krijimi i një sistemi mbrojtjeje që e pengon agresionin, e rrit koston e tij, e shpërndan fuqinë mbrojtëse dhe e bën të vështirë neutralizimin e shtetit”, është shprehur ai. Në optikën e profesorit, një vend kyç në këtë doktrinë të re duhet t'i jepet përdorimit të mjeteve fluturuese pa pilot, inteligjencës artificiale, luftës elektronike dhe mekanizmave kundër sistemeve pa ekuipazh. Megjithatë, ai ka tërhequr vërejtjen se sigurimi i këtyre pajisjeve nuk mjafton në vetvete, pasi ato kërkojnë një sistem funksional që garanton integrimin e teknologjisë brenda operacioneve ushtarake. “Ushtria e së ardhmes nuk do të matet vetëm me numrin e mjeteve që posedon, por edhe me shpejtësinë me të cilën ajo mëson dhe përshtatet. Droni nuk është doktrinë. Droni është produkt i një doktrine që e kupton teknologjinë, informacionin dhe adaptimin si pjesë të fuqisë luftarake”, ka deklaruar ndër të tjera ai. Një tjetër shtyllë e pazëvendësueshme, sipas Ramabajës, është ngritja e një modeli kombëtar të rezistencës, ku krahas FSK-së, angazhim aktiv duhet të kenë edhe strukturat civile, infrastruktura vitale, ekonomia dhe gjithë shoqëria. Duke qenë se konfliktet e kohës sonë shënjestrojnë shpesh caqe strategjike si energjia, rrjetet e komunikimit, spitalet, transporti apo siguria ushqimore, shteti duhet të dëshmojë kapacitet funksional edhe gjatë situatave më të rënda të krizës. “Një shtet i mbrojtshëm është ai që ka institucione legjitime, kohezion shoqëror, kapacitet të besueshëm të rimëkëmbjes dhe ekonomi të përgatitur për situata të jashtëzakonshme”, ka përfunduar Ramabaja.