Masakra e 23 shqiptarëve në Zubin Potok: Zbulohen emrat e viktimave dhe detajet e rënda të dosjes së Prokurorisë

Nëntë të arrestuar dyshohen për përfshirje në krimet ndaj civilëve shqiptarë në prill të vitit 1999. Dosja përshkruan ekzekutimet, përpjekjet për djegien dhe fshehjen e trupave, ndërsa 20 viktima vazhdojnë të konsiderohen të zhdukura. Njëzet e shtatë vjet pas krimeve të kryera gjatë luftës në Kosovë, Prokuroria Speciale ka zbardhur hollësi të rënda nga hetimet për rastin e njohur si “Grupi i intelektualëve”, në të cilin 23 civilë shqiptarë u vranë dhe trupat e shumicës së tyre vazhdojnë të jenë të zhdukur. Hetimet kanë çuar në arrestimin e nëntë personave, të dyshuar për përfshirje në këto krime. Sipas dosjes së Prokurorisë, civilët shqiptarë fillimisht u ndaluan, u plaçkitën dhe u keqtrajtuan, përpara se të ekzekutoheshin. Ajo që e rëndon edhe më shumë këtë rast janë dyshimet për veprimet e ndërmarra pas vrasjeve, kur autorët e dyshuar janë kthyer në vendin e krimit dhe kanë tentuar të djegin e të shkatërrojnë trupat e viktimave, me qëllim fshehjen e gjurmëve. Kush janë nëntë të dyshuarit e arrestuar? Personat e arrestuar, ndaj të cilëve Prokuroria ka kërkuar caktimin e masës së paraburgimit, janë: Rangel Raskoviq, i njohur me nofkën “Lane” Në dosjen hetimore për ngjarjet e 19 prillit 1999 përmenden gjithashtu Milomir Radojeviq, Vladan Tomaseviq dhe Jovica Utviq. Prokuroria dyshon se personat e përmendur, së bashku me persona të tjerë, si pjesëtarë të Mbrojtjes Territoriale, kanë qenë të armatosur dhe të angazhuar në zonën e Zubin Potokut. Duhet theksuar se përmendja e emrave në dosje nuk nënkupton se të gjithë personat e përmendur janë arrestuar ose se përgjegjësia e tyre penale është vërtetuar. Këta janë 23 shqiptarët që u vranë Sipas dosjes së Prokurorisë, më 19 prill 1999, në vendin e quajtur Melaja, në fshatin Kalludër e Vogël, u ndaluan dhe u ekzekutuan 23 civilë shqiptarë. Viktimat e identifikuara në materialin hetimor janë: Nga këto 23 viktima, vetëm tri janë identifikuar përmes analizave të ADN-së, ndërsa 20 të tjera vazhdojnë të konsiderohen të zhdukura. Për familjet e tyre, pritja për të mësuar të vërtetën dhe për të gjetur mbetjet mortore vazhdon edhe pas më shumë se dy dekadash. Tentuan të digjnin kufomat, më pas i dëmtuan me sëpata dhe çekiçë Sipas dosjes hetimore, pas ekzekutimit të civilëve shqiptarë, të dyshuarit i kanë varrosur viktimat në fund të një livadhi, pranë lumit, në vendin e quajtur Melaja. Megjithatë, sipas pretendimeve të Prokurorisë, krimi nuk ka përfunduar me ekzekutimin dhe varrosjen e tyre. Më 20 prill 1999, rreth orës 10:00, të dyshuarit dyshohet se janë kthyer në vendin e ngjarjes. Ata kanë nxjerrë trupat e 13 viktimave dhe kanë tentuar t'i djegin me benzinë. Pasi benzina u ka mbaruar, sipas dosjes, kanë përdorur mjete të forta, përfshirë sëpata, çekiçë dhe kazma, për dëmtimin e kufomave. Më pas, trupat janë varrosur pranë lumit, rreth 200 metra larg vendit të vrasjes. Prokuroria dyshon se këto veprime janë kryer për të fshehur gjurmët e krimit. Dosja përfshin edhe vrasjen e katër civilëve të tjerë Hetimet përfshijnë edhe ngjarjet e 18 prillit 1999, kur dyshohet se janë vrarë me armë zjarri katër civilë të tjerë shqiptarë: Sipas Prokurorisë, pas vrasjes, trupat e tyre janë varrosur në fshatin Jabukë të Zubin Potokut. Në këtë pjesë të dosjes përshkruhet edhe sulmi ndaj Muharrem Fekës, i cili arriti të mbijetojë. Dëshmia e të mbijetuarit: U qëllua me armë, por arriti të shpëtojë Sipas përshkrimit të përfshirë në dosjen hetimore, Muharrem Feka fillimisht është ndarë nga grupi dhe është sulmuar fizikisht. Më pas, të dyshuarit e kanë urdhëruar t'i vendosë duart prapa kokës dhe të vazhdojë në drejtim të malit. Gjatë largimit, ndaj tij është shtënë me armë zjarri, duke i shkaktuar plagë në kokë dhe kraharor. Ai është rrëzuar dhe ka humbur vetëdijen. Kur është përmendur, ka vërejtur se personat e tjerë dhe policia nuk ndodheshin më në vendin e ngjarjes. Pavarësisht plagëve, Feka ka arritur të largohet përmes malit deri në fshatin Gërmovë, ku ka marrë ndihmën e parë nga një fqinje e tij, me profesion teknike medicinale. Operacioni “Dosja 23” dhe kërkimi për drejtësi Më 27 shtator 2026, Policia e Kosovës, në bashkëpunim me Prokurorinë Speciale, zhvilloi operacionin e koduar “Dosja 23” në komunën e Zubin Potokut. Gjatë këtij operacioni u arrestuan nëntë persona nën dyshimin për krime lufte kundër popullsisë civile. Rasti rikthen në vëmendje një nga çështjet e pazgjidhura të luftës në Kosovë: fatin e personave të zhdukur dhe përgjegjësinë penale për krimet e kryera ndaj civilëve. Identifikimi i tri viktimave përmes analizave të ADN-së përbën një zhvillim të rëndësishëm për hetimet, por 20 familje vazhdojnë të presin zbardhjen e fatit të të afërmve të tyre. Hetimet dhe procedurat gjyqësore do të përcaktojnë nëse provat e mbledhura vërtetojnë përgjegjësinë penale të personave të dyshuar.