Kriza e huamarrjes: Ngrihen normat e interesit për kreditë e reja në tregun vendas

Për qytetarët dhe bizneset në Maqedoninë e Veriut, qasja në financim po shndërrohet në një barrë gjithnjë e më të rëndë, pasi kushtet e huamarrjes vijojnë të shënojnë rritje, duke reflektuar interesa më të larta për çdo hua të re. Goditjen më të ndjeshme nga ky shtrenjtim e ka pësuar korporata dhe ndërmarrjet, ku norma mesatare e interesit gjatë muajit shtator ka kapërcyer pragun e 5 për qindshit. Në krahun tjetër, ndërkohë që huatë bëhen më të kripura, shpërblimet për kursimet përmes depozitave të reja po pësojnë rënie. Të dhënat zyrtare të publikuara nga Banka Popullore dëshmojnë se interesi mesatar për financimet e reja në shtator u ngjit në kuotën e 4,94 për qind, duke shënuar një zgjerim prej 0,24 pikë përqindjeje në raport me muajin gusht. Për entitetet biznesore, kjo normë u pozicionua në 5,05 për qind, ndërsa për sektorin e familjeve u regjistrua në 4,77 për qind. Lidhur me këtë kategori të fundit, institucioni qendror financiar sqaron: “Sa u përket familjeve, kreditë e reja në shtator janë miratuar me normë mesatare interesi prej 4,77 për qind, kundrejt 4,73 për qind në gusht. Edhe pse rritja është më e moderuar, të dhënat tregojnë se edhe qytetarët përballen me interesa më të larta gjatë marrjes së kredive të reja”. Përballë këtij ndryshimi në portofolet e reja, detyrimet ekzistuese kanë shfaqur luhatje minimale. Kështu, interesi mesatar për totalin e kredive në qarkullim ka ngecur në 4,68 për qind, ndërkohë që hapi mes kostos së marrjes borxh dhe kthimit nga kursimet mbetet i ndjeshëm. Për më tepër, Banka Popullore bën me dije se “norma mesatare e interesit për depozitat e reja të pranuara në shtator është ulur në 2,70 për qind, përkatësisht me 0,02 pikë përqindjeje krahasuar me gushtin. Te depozitat e familjeve ka qenë 2,69 për qind, ndërsa te kompanitë 2,73 për qind”. Analiza e tregut dëshmon se hapi ndërmjet interesit të huave të reja dhe atij të depozitave kap 2,24 pikë përqindjeje. Kjo disproporcion konfirmon se klientët, qofshin individë apo kompani, derdhin shuma dukshëm më të larta për të shlyer borxhet e reja sesa përfitojnë nga paratë e kursyera në banka. Ndërkaq, gjatë muajit shtator, totali i kredive të qytetarëve ka prekur shifrën rreth 4,93 miliardë euro, ndërkohë që depozitat e tyre kanë qenë më të larta për më shumë se dy miliardë euro.