Tragjedia e Arlinda Zekajt në Pejë: Debati për përgjegjësinë institucionale dhe kufijtë e përplasjeve politike

Vrasja e rëndë e Arlinda Zekajt në qytetin e Pejës ka tronditur thellë opinionin publik mbarëkombëtar, duke riaktualizuar dështimet e theksuara të institucioneve në mbrojtjen e grave të cilat denoncojnë dhunën dhe kërkojnë ndihmë urgjente nga shteti. Kjo ngjarje e dhimbshme ka nxjerrë qytetarët në protesta anembanë qyteteve të Kosovës, të cilët kërkojnë drejtësi dhe llogaridhënie nga mekanizmat shtetërorë që, pavarësisht sinjalizimeve dhe paralajmërimeve paraprake, dështuan të ndërmerrnin hapat e duhur për t'i dalë në mbrojtje viktimës. Në ndërkohë, një deklaratë e ministres së Drejtësisë, Donika Gërvalla, e dhënë gjatë seancës së jashtëzakonshme të Kuvendit të thirrur pikërisht pas këtij krimi makabër, nxiti reagime të ashpra dhe thirrje të hapura për dorëheqjen e saj, si dhe të ministrit të Punëve të Brendshme, Xhelal Sveçla. Si përgjigje ndaj kritikave të drejtuara, Gërvalla lëshoi një sqarim publik ku u shpreh se fjala e saj ishte thjesht një kundërpërgjigje ndaj deputetes së AAK-së, Time Kadrijaj, duke bërë thirrje gjithashtu që ky rast tragjik të mos shfrytëzohet për agjenda politike. Kjo situatë e tensionuar ngre një dilemë të madhe nëse vëmendja e opinionit po largohet nga llogaridhënia konkrete e institucioneve që kishin njohuri për rastin, duke u shndërruar në një arenë luftërash politike, si dhe se ku saktësisht duhet të ndalet zinxhiri i përgjegjësisë për dështimin tragjik në mbrojtjen e Arlinda Zekajt. Lidhur me këtë situatë, avokati Gazmend Halilaj vlerëson se tragjedia e Arlinda Zekajt nuk duhet kurrsesi të shndërrohet në një instrument për përfitime apo përplasje politike. Sipas pikëpamjes së tij, përgjegjësia politike nuk mund të matet përmes trusë së opinionit publik apo kalkulimeve ngushtësisht partiake, por ajo duhet të bazohet rreptësisht në fakte, në funksionimin e zinxhirit institucional të vendimmarrjes dhe në përcaktimin e qartë se kush ka pasur obligim ligjor për të vepruar, çfarë informacionesh kanë pasur dhe çfarë kanë ndërmarrë apo lënë pa ndërmarrë. “Një tragjedi kërkon drejtësi, përgjegjësi dhe seriozitet institucional, jo instrumentalizim politik. Po e them këtë jo vetëm si qytetar, por edhe si jurist dhe avokat: rasti tragjik i Arlinda Zekajt duhet të na bëjë të reflektojmë thellë për përgjegjësinë institucionale, funksionimin e mekanizmave të sigurisë dhe detyrimin e shtetit për të mbrojtur jetën e qytetarëve. Para së gjithash, kemi të bëjmë me një jetë të humbur dhe me një tragjedi njerëzore që meriton drejtësi, respekt dhe trajtim me dinjitet. Arlinda Zekaj nuk duhet të shndërrohet në instrument të përplasjeve politike. Megjithatë, është shqetësuese kur një rast kaq i rëndë shfrytëzohet menjëherë për të kërkuar dorëheqje ministrash, pa u bërë paraprakisht një analizë e qartë e kompetencave, përgjegjësive dhe veprimeve konkrete të institucioneve përkatëse. Përgjegjësia politike nuk mund të përcaktohet përmes presionit publik apo kalkulimeve partiake, por duhet të mbështetet në fakte, në zinxhirin institucional të vendimmarrjes dhe në atë se kush ka pasur detyrim ligjor të veprojë, çfarë ka ditur dhe çfarë ka bërë ose nuk ka bërë”, deklaron Halilaj. Më tej, Halilaj thekson se standardi i përgjegjësisë duhet të zbatohet njësoj për këdo, pavarësisht përkatësisë partiake, pozitës apo nivelit të pushtetit që ushtron. Ai insiston që vëmendja e llogaridhënies të shtrihet edhe tek autoritetet komunale, duke përfshirë kompetencat e kryetarit të komunës, Gazmend Muhaxheri, ndërsa vlerëson se nuk është e drejtë që përgjegjësia politike të ngrihet mbi baza supozimesh apo të kërkohen dorëheqje vetëm për shkak të shënjestrimit të një qeverie të caktuar. "Si avokat, besoj se parimi i përgjegjësisë individuale dhe institucionale duhet të vlejë për të gjithë, pa dallim partie, pozite apo niveli të pushtetit. Nëse kërkohet përgjegjësi nga institucionet qendrore, atëherë analiza duhet të përfshijë edhe institucionet lokale të Pejës, përfshirë përgjegjësitë që mund të kenë qenë në kompetencë të tyre", u shpreh ai.