Rrjeti i armëve në Republikën Sërpska: Prapaskenat e biznesmenit të dënuar në SHBA për raketat e Koresë së Veriut

Shtetasi i Bosnje e Hercegovinës, Sasha Micev, i cili u dënua në Shtetet e Bashkuara për përpjekje për ndërmjetësim në blerjen e raketave nga Koreja e Veriut, ka ngritur ndër vite një perandori kompanish në territorin e Bosnjës, sipas të dhënave të një hulumtimi të publikuar së fundmi. Micev mori një dënim me pesë vjet heqje lirie, ndërkohë që autoritetet e akuzës në SHBA e cilësuan atë si një tregtar ndërkombëtar armësh. Gjatë dhjetëvjeçarit të fundit, ai themeloi të paktën tri ndërmarrje në Bosnje e Hercegovinë, ku dy prej tyre e kanë selinë në qytetin e Banjallukës. Njëra nga këto kompani siguroi miratimin zyrtar nga Qeveria e entitetit serb të Bosnjës, Republika Sërpska, për prodhimin dhe riparimin e pajisjeve ushtarake dhe armatimit. Megjithatë, mbetet e paqartë nëse ajo ka arritur të pajiset edhe me autorizimet e nevojshme nga organet qendrore të shtetit. Partneri i ngushtë i Micevit në sipërmarrjet e tij në Bosnje e Hercegovinë ishte shtetasi amerikan Douglas Enrique Rios, me prejardhje nga El Salvadori, i cili lidhet me disa subjekte ekonomike amerikane në fushën e municioneve dhe mbrojtjes. Materialet e gjykatave amerikane dëshmojnë se Rios ka qenë i përfshirë gjithashtu në disa mosmarrëveshje ligjore që lidhen drejtpërdrejt me industrinë e armëve të zjarrit. Deri në momentin e publikimit të këtij materiali, adresat elektronike të kompanive të regjistruara në Bosnje nga Micev dhe Rios nuk kishin kthyer ndonjë përgjigje ndaj pyetjeve të dërguara. As Ministria e Tregtisë e Republikës Sërpska dhe as Ministria e Tregtisë së Jashtme dhe Marrëdhënieve Ekonomike e Bosnje e Hercegovinës, që janë institucionet kompetente për ndarjen e lejeve dhe pëlqimeve rreth tregtisë së armëve, nuk u janë përgjigjur pyetjeve mbi veprimtarinë e tyre afariste në këtë vend. Micev u vu në pranga në janar të vitit 2023 në Aeroportin John F. Kennedy në Nju Jork dhe u mbajt në paraburgim në Amerikë deri në dhënien e vendimit përfundimtar të gjykatës në shtator të vitit 2026. Pasi pranoi fajësinë, ai u dënua për shkelje të legjislacionit amerikan dhe sanksioneve ndërkombëtare ndaj Koresë së Veriut, pasi tentoi të ndërmjetësonte shitjen e sistemeve raketore kundërajrore të llojit SA-18 Igla nga ky vend i izoluar. Në bazë të një dokumenti gjyqësor, Micev ra dakord që të dëbohej nga SHBA-ja menjëherë pas përfundimit të vuajtjes së dënimit. Autoritetet nuk kanë arritur të zbulojnë vendbanimin e saktë të Micevit para arrestimit të tij dhe as nëse ai gëzon ndonjë shtetësi tjetër përveç asaj të Bosnje e Hercegovinës. Prokuroria e Bosnje e Hercegovinës ka refuzuar të përgjigjet nëse ka qenë në dijeni të kësaj çështjeje dhe nëse është kontaktuar paraprakisht nga organet ligjzbatuese amerikane. Koreja e Veriut vazhdon të jetë nën regjimin e sanksioneve të Kombeve të Bashkuara për shkak të zhvillimit të programit bërthamor. Këto masa ndaluese përfshijnë edhe një embargo të rreptë për eksportin e armatimit, e cila është e detyrueshme për t'u respektuar nga të gjitha vendet anëtare të OKB-së. Çfarë bënte Micev në Bosnje e Hercegovinë? Sipas regjistrave publikë, Micev i nisi hapat e parë në biznes në Bosnje e Hercegovinë rreth 12 vjet më parë. Hulumtimi ka identifikuar të paktën tri ndërmarrje që lidhen me emrin e tij. Gjatë vitit 2014, ai hapi në Banjallukë firmën BSTG, e cila kishte autorizim për të zhvilluar dhjetëra veprimtari të ndryshme, duke filluar nga bujqësia e deri te shitja e automjeteve dhe shërbimet estetike për kujdesin e lëkurës. Tri vite më vonë u themelua një tjetër shoqëri me emrin Balkan Security Tech Group, e cila ishte e licencuar pothuajse për të njëjtat lloje veprimtarish. Kjo e fundit shfrytëzon akronimin BSTG, ndërsa si pronar zyrtar paraqitet një person me të njëjtin mbiemër, por me emër tjetër: Sllobodan Micev.