Vrasja e Arlinda Zekajt: Pse pezullimet janë vetëm fillimi i një llogaridhënieje të munguar

Katër ditë pas tragjedisë në Vitomiricë të Pejës, ku humbi jetën Arlinda Zekaj, institucionet e sigurisë dhe drejtësisë në Kosovë kanë ndërmarrë hapat e parë konkretë. Njëmbëdhjetë zyrtarë policorë, përfshirë drejtues të lartë rajonalë, si dhe kryeprokurorja e Pejës së bashku me prokuroren e rastit, janë pezulluar nga detyra. Paralelisht, Kuvendi i Kosovës ka votuar krijimin e një komisioni hetimor. Megjithatë, këto masa vijnë me vonesë të madhe, të nxitura vetëm pas publikimit të audioincizimeve tronditëse, ku dëgjohet thirrja për ndihmë e viktimës përballë indiferencës burokratike. Sfidat që ngre ky rast shkojnë përtej ndëshkimit të zyrtarëve në terren. Kur sistemi dështon në çdo hallkë – nga stacioni policor deri te prokuroria – përgjegjësia nuk mund të mbetet vetëm te ata që nënshkruajnë dokumentet. Ajo shtrihet te ata që hartojnë dhe drejtojnë politikat shtetërore. Detajet e rastit janë shqetësuese. Sipas Prokurorisë Themelore të Pejës, natën e 25 tetorit, Arlinda Zekaj kishte raportuar sërish dhunën në familje. Ish-bashkëshorti ishte mbajtur për 48 orë, ndërsa ajo ishte shoqëruar nga policia deri në shtëpi. Pak minuta pas kthimit, ajo u godit për vdekje me një mjet të fortë, dyshohet nga ish-kunati. Megjithatë, ajo çfarë e bën këtë ngjarje edhe më të rëndë është fakti se viktima kishte paralajmëruar rrezikun tre ditë më parë përmes një letre drejtuar kryeprokurores, por ishte përballur me sugjerimin cinik të një zyrtari se “nuk ishte i detyruar të merrej me të”. Ky nuk ishte një gabim momental, por një model i qartë i trajtimit të kërkesave për mbrojtje si bezdi administrative. Pezullimi i këtyre zyrtarëve është hapi i parë, por nuk mjafton për ta shëruar sistemin. Çështja thelbësore mbetet: a ekzistojnë procedura të mirëfillta të vlerësimit të rrezikut? Kush mbikëqyr zbatimin e urdhrave mbrojtës? Me tetë gra të vrara brenda këtij viti, dështimi nuk është individual, por institucional dhe politik. Përgjegjësia për këtë hendek mes ligjeve të avancuara në letër dhe realitetit të hidhur në terren u takon Ministrisë së Punëve të Brendshme dhe Ministrisë së Drejtësisë. Ndonëse protestuesit kërkojnë dorëheqjen e ministres së Drejtësisë dhe ministrit të Brendshëm, këta të fundit po u shmangen përgjegjësive politike duke u fokusuar te raportet administrative. Edhe pse pavarësia operacionale e organeve të drejtësisë është e vërtetë, kjo nuk i shfajëson ministrat nga detyra e tyre për të siguruar që sistemi të jetë funksional dhe mbrojtës për qytetarët. Një raport nuk mund të zëvendësojë asnjëherë marrjen e përgjegjësisë politike për një sistem që ka dështuar në mbrojtjen e jetës së qytetarëve të tij.