Dëmshpërblim për bizneset nga qeveria: Miratohet akti normativ për trazirat e tetorit

Këshilli i Ministrave ka zyrtarizuar një akt normativ që hap rrugën e kompensimit financiar për të gjithë tatimpaguesit privatë dhe subjektet tregtare, të cilët pësuan dëme materiale gjatë tubimeve të dhunshme të organizuara në intervalin kohor 13–22 tetor 2026. Kjo nismë institucionale synon rikuperimin e plotë të humbjeve për subjektet që përmbushin kushtet e paracaktuara ligjore, ndërkohë që nuk ndryshon në asnjë moment përgjegjësinë civile të individëve apo grupeve që provokuan shkatërrimet. Të drejtën për të aplikuar për këtë paketë ndihme e gëzojnë të gjithë personat fizikë ose juridikë që ushtrojnë veprimtari ekonomike, me kusht që qarkullimi i tyre vjetor të mos ketë kaluar shifrën prej 14 milionë lekësh, referuar deklaratës vjetore të vitit 2025. Një tjetër kusht themelor i skemës përcakton se shteti do të mbulojë financiarisht vetëm ato asete të dëmtuara që nuk janë të siguruara. Nëse polica e sigurimit mbulon vetëm pjesërisht pasojat e trazirave ose nuk i përfshin fare, buxheti i shtetit do të ndërhyjë për të paguar diferencën e mbetur. Si do të zhvillohet procedura e aplikimit dhe verifikimit? Bizneset e prekura duhet të dorëzojnë kërkesën e tyre zyrtare pranë administratës tatimore. Pas një kontrolli paraprak të letrave, dosja i kalon për shqyrtim Ministrisë së Ekonomisë dhe Inovacionit. Më pas, ky dikaster i kërkon zyrtarisht Policisë së Shtetit që brenda një afati 30-ditor të konfirmojë nëse dëmet janë shkaktuar në mënyrë të drejtpërdrejtë nga protestuesit gjatë tubimeve të dhunshme. Me marrjen e konfirmimit zyrtar, ministria miraton kërkesën dhe derdh fondin përkatës në llogarinë bankare të biznesit brenda 30 ditëve nga përmbyllja e procesit të evidentimit. Vlen të theksohet se ky kompensim do të jepet edhe nëse autorët e dëmeve apo organizatorët e tubimeve nuk janë identifikuar ende. Si do të procedohet për kthimin e fondeve nga autorët? Akti normativ përcakton qartësisht edhe rrugën ligjore nëpërmjet së cilës shteti do të kërkojë mbrapsht paratë e paguara për dëmshpërblimin e bizneseve. Menjëherë pas shlyerjes së detyrimit ndaj subjektit tregtar, shteti fiton të drejtën e regresit për të kërkuar fondet nga personat përgjegjës. Në këtë fazë angazhohet Avokatura e Shtetit, e cila fillimisht i lë një afat prej 30 ditësh autorëve për të kthyer paratë në mënyrë vullnetare. Në rast mospagimi brenda këtij afati, institucioni ka të drejtë të hapë një proces gjyqësor civil. Kjo padi mund të ngrihet kundër individëve që rezultojnë shkaktarë të dëmit, por edhe kundër organizatave apo subjekteve juridike që thirrën protestën, nëse plotësohen kriteret ligjore për përgjegjësi solidare. Për dëmet e shkaktuara nga të miturit apo persona që nuk zotërojnë aftësi për të vepruar, fatura financiare do t'i kalojë prindërve ose kujdestarëve të tyre ligjorë. Sanksione dhe gjoba për personat e arrestuar Përveç mekanizmit të kompensimit dhe kthimit të fondeve, dokumenti i ri parashikon edhe masa administrative ndëshkimore për personat që janë arrestuar në përputhje me ligjin gjatë protestave në fjalë. Sipas këtij përcaktimi, drejtoritë vendore të Policisë së Shtetit do të lëshojnë gjobat përkatëse për individët që bëjnë pjesë në këtë kategori, ndërkohë që atyre u njihet e drejta ligjore për t'i kundërshtuar këto masa në rrugë institucionale.