Nga kauza ekologjike te sfida ndaj status quo-së: Si u shndërrua protestë mjedisore në një lëvizje të thellë politike

Evolucioni i protestave të nisura në fund të muajit maj ka qenë në qendër të vëmendjes publike, ndërsa avokati Alfred Duka, i ftuar në emisionin “Pika mbi i”, ka analizuar rrugëtimin e tyre nga një nismë e mirëfilltë mjedisore drejt një fushate me sfond të theksuar politik. Sipas sqarimeve të tij, gjithçka lindi si një reagim për mbrojtjen e një hapësire natyrore, e cila i ishte besuar me ligj një subjekti të huaj në kuadër të një investimi madhor prej 4 miliardë dollarësh. Megjithatë, dinamika e terrenit tregoi se pakënaqësia qytetare kishte përmasa më të gjera, duke përfshirë në axhendën e saj edhe kërkesa të tjera. Duka ka vënë inxhinierinë e sistemit politik në shënjestër, duke e lidhur zgjerimin e protestës me pakënaqësinë ndaj ndryshimeve kushtetuese të vitit 2008. Sipas vlerësimit të tij, ato ndryshime kanë kushtëzuar skenën politike vendase, duke krijuar një terren të favorshëm për dy forcat kryesore politike dhe duke margjinalizuar aktorët e tjerë. Duke ndalur te data 20 qershor, ai e cilësoi atë si një pikë kthese domethënëse. Sipas avokatit, kjo datë dëshmoi se lëvizja kishte dalë tashmë nga kornizat e ngushta të një grupi studentësh apo aktivistësh të ambientit, duke u shndërruar në një tribunë të gjerë qytetare dhe politike. “Protesta është unike në llojin e saj, të paktën në 36 vjet, jo vetëm në Shqipëri, por edhe në vendet përreth,” u shpreh Duka, duke vënë theksin te natyra e pandërprerë e kësaj lëvizjeje dhe thirrjet e saj për të rrëzuar sistemin e vendosur në vitin 2008. Në përmbyllje të analizës së tij, Duka u shpreh se ngjarjet e pesë muajve të fundit dëshmojnë qartë se kjo nuk është më thjesht një çështje ekologjike, por një përplasje e hapur që vë në pikëpyetje strukturën aktuale dhe arkitekturën e sistemit politik në Shqipëri.