BE shqyrton futjen e inteligjencës ushtarake ruse në listën e terrorizmit: Pengesat ligjore dhe precedentët

Bashkimi Evropian ka nisur analizimin e bazës ligjore dhe vullnetit politik për të përfshirë shërbimin e inteligjencës ushtarake të Rusisë, të njohur si GRU, në listën e zezë të organizatave terroriste. Kjo iniciativë vjen si përgjigje direkte ndaj valës së fundit të sulmeve hibride që kanë shënjestruar disa vende anëtare të bllokut evropian. Kjo përpjekje mbështetet në një precedent historik të vendosur në fillim të muajit janar, kur Brukseli mori vendimin për të shpallur organizatë terroriste Korpusin e Gardës Revolucionare Islamike të Iranit (IRGC). Deri në atë moment, kuadri ligjor i BE-së zbatohej vetëm ndaj grupeve jo-shtetërore si Al-Kaida apo Hamasi. Përfshirja e IRGC-së solli një kthesë rrënjësore, duke e integruar konceptin e "terrorizmit të sponsorizuar nga shteti" në mekanizmat evropianë. Për të ndërmarrë një hap të tillë ndaj një strukture zyrtare shtetërore, legjislacioni i BE-së kërkon që vendimi të bazohet në një verdikt të mëparshëm gjyqësor nga një shtet anëtar apo një vend i besueshëm partner. Në rastin e gardës iraniane, provë vendimtare u bë vendimi i vitit 2023 nga Gjykata e Lartë Rajonale e Dyseldorfit, e cila vërtetoi se tentativa për t'i vënë zjarrin një sinagoge në Bohum të Gjermanisë ishte orkestruar nga struktura iraniane. Sfida kryesore për bllokun evropian tani lidhet me ekzistencën e një vendimi të ngjashëm penal ndaj vetë GRU-së. Sfiduese mbetet fakti se, megjithëse disa shtete kanë ngritur akuza ndaj oficerëve rusë për spiunazh apo tentativë vrasjeje, ato rrallë janë cilësuar si vepra terroriste për shkak të kufizimeve në kodet penale kombëtare. Ndër raste të tilla përmenden shpërthimet e vitit 2014 në magazinat e municioneve në Republikën Çeke, ku u identifikuan dy pjesëtarë të GRU-së, por ligji vendas nuk lejonte dënimin e tyre në mungesë. Po ashtu, në helmimin e vitit 2018 me agjentin nervor Novichok ndaj ish-agjentit rus Sergei Skripal dhe vajzës së tij në Salisberi të Anglisë, të njëjtët operativë u akuzuan për përdorim të armëve kimike dhe tentativë vrasjeje, por jo për terrorizëm. Pavarësisht kësaj, pista më shpresëdhënëse për juridiksionin evropian vjen nga Lituania. Pas një incidenti të vitit 2024 me pajisje ndezëse në avionët e mallrave drejt SHBA-së dhe Kanadasë—të cilat morën flakë në magazina në Gjermani, Poloni dhe Britani të Madhe—prokurorët lituanë ngritën aktakuza për terrorizëm ndaj 15 personave në vitin 2025. Megjithatë, për shkak se këta individë ishin ndërmjetës të rekrutuar dhe jo oficerë të drejtpërdrejtë të inteligjencës ruse, ekspertët ligjorë në Bruksel po shqyrtojnë nëse ky hetim mjafton për ta lidhur zyrtarisht dhe ligjërisht vetë GRU-në me veprimtari terroriste.