Zgjedhjet në Serbi: Si votuan serbët e Kosovës dhe sfidat e qeverisë së ardhshme

Humbja e Aleksandar Vuçiqit në zgjedhjet e parakohshme parlamentare në Serbi dhe mundësia e krijimit të një kabineti të ri qeveritar nga Lista Studentore kanë ngritur dilema të reja rreth kursit të ardhshëm të Beogradit zyrtar ndaj Kosovës. Megjithatë, pavarësisht këtij zhvillimi, elektorati serb nga Kosova ka konfirmuar edhe një herë mbështetjen e palëkundur për kreun e deritanishëm të shtetit serb. Sipas të dhënave të publikuara nga Komisioni Republikan i Zgjedhjeve dhe raportimeve mediatike, në 60 qendra votimi të ngritura në zonat përreth Tutinit, Vranjës, Kurshumlisë dhe Rashkës, ku serbët e Kosovës patën mundësinë të ushtronin të drejtën e votës, Lista “Serbia e Bashkuar” e udhëhequr nga Vuçiqi ka siguruar 71,63 për qind të mbështetjes. Në bazë të përpunimit të rezultateve për 58 nga 60 vendvotimet e këtij rajoni, pjesëmarrja e votuesve ka kapur shifrën 64,8 për qind. Përveç fitores bindëse të listës së Vuçiqit me 71,63%, Lista Studentore ka arritur të grumbullojë 21,09 për qind të votave, ndërsa Partia Socialiste e Serbisë është ndalur në 3,16 për qind. Pavarësisht rezultatit të përgjithshëm, Lista Studentore ka shënuar paraqitje më të fortë në disa zona specifike, siç janë Zveçani dhe Mitrovica Veriore, ku ka kaluar pragun e 32 për qind të votave të marra. Reagimet nga radhët e lëvizjes së serbëve të Kosovës “Otadžbina”, e cila ka mbështetur Listën Studentore, nuk kanë munguar. Marko Jakshiq ka deklaruar se ky rezultat i lartë i serbëve të Kosovës në favor të Vuçiqit nuk e arsyeton aspak politikën që ai ka ndjekur ndaj këtij rajoni ndër vite. “Nuk ka asnjë justifikim për faktin se serbët e Kosovës i dhanë Vuçiqit kaq shumë vota, pavarësisht se janë pikërisht ata që kanë vuajtur më shumë nga politikat e tij të dyfishta. Në gjuhën e psikologjisë, kjo përkufizohet si masokizëm politik. Të dielën kam kaluar orë të tëra në radhë për të votuar në Ribariç dhe kam parë njerëz që nuk po votojnë për ndonjë hero, por për një copë bukë dhe për të ruajtur privilegjet e tyre,” ka theksuar Jakshiq. Ai është shprehur i bindur se një pjesë e konsiderueshme e serbëve të Kosovës që votuan për Vuçiqin do të dinë t'i ndryshojnë bindjet e tyre politike në të ardhmen dhe t'i japin mbështetje forcave që do të vijnë në pushtet në zgjedhjet e ardhshme presidenciale. “E njëjta gjë vlen edhe për Listën Serbe dhe drejtuesit e komunave me shumicë serbe në Kosovë. Vetë Partia Përparimuese Serbe (SNS) nuk do të jetë një opozitë e fortë në parlament, siç pretendojnë, pasi ajo rrezikon të shpërbëhet sapo të nisin proceset e para gjyqësore për korrupsion dhe keqpërdorime,” ka shtuar ai. I pyetur mbi pritshmëritë nga qeveria e re dhe Lista Studentore, sidomos duke pasur parasysh se Memorandumi i Studentëve serbë të Kosovës nuk pati ndonjë hapësirë të madhe në fushatë, Jakshiq u shpreh se primare për Kosovën mbetet respektimi i Kushtetutës së Serbisë. Sipas tij, anashkalimi i kësaj teme në fushatë u bë qëllimisht për të shmangur përplasjet me Bashkimin Evropian dhe vendet anëtare që e kanë njohur pavarësinë e Kosovës. Në anën tjetër, analisti politik Dushan Janjiq vlerëson se ekzekutivi i ardhshëm i Serbisë do të trashëgojë sfida të mëdha nga administratat e kaluara, çka do të kërkojë guxim të lartë diplomatik dhe ndërtimin e një partneriteti të ngushtë strategjik me Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Sipas tij, fokusi kryesor i qeverisë së re nuk do të jetë çështja e Kosovës, por konsolidimi dhe stabilizimi i brendshëm i institucioneve shtetërore në Serbi, ndonëse nuk do të mund t'i shmanget detyrimeve ndërkombëtare të marra përsipër më parë. “Mbetet ende e paqartë nëse marrëveshjet për normalizim janë firmosur zyrtarisht me strukturat evropiane, por çdo qeveri e ardhshme do të duhet të përballet me realitetin e krijuar dhe pasojat e vendimeve të deritanishme,” ka përfunduar Janjiq.