Parashikimi i Bankës Botërore: Ekonomia e Kosovës me ritme pozitive rritjeje deri në 2028, inflacioni kap 6 për qind

Institucioni financiar ndërkombëtar, Banka Botërore, ka publikuar projeksionet e reja për ekonominë e Kosovës, duke parashikuar një rritje prej 3.6 për qind gjatë vitit 2026. Sipas vlerësimeve, ky ritëm pritet të shënojë përshpejtim në periudhën vijuese, duke arritur në 3.8 për qind për vitin 2027 dhe 3.9 për qind për vitin 2028. Nga ana tjetër, inflacioni llogaritet të preokupojë tregun me një normë prej 6 për qind këtë vit, para se të zbutet në 3.7 për qind më 2027 dhe në 3.2 për qind më 2028. Megjithatë, dokumenti i publikuar në muajin tetor paralajmëron se pasiguritë e brendshme politike dhe tensionet në Lindjen e Mesme përbëjnë rreziqe reale për ekuilibrat ekonomikë të vendit. Në kuadër të edicionit ‘Macro Poverty Outlook – October 2026’, bëhet e ditur se zgjerimi ekonomik i Kosovës pati një ngadalësim në kuotën e 3.6 për qind përgjatë vitit 2025, krahasuar me vitin 2024 kur ky tregues ishte në nivelin e 4.6 për qind. Pavarësisht kësaj, dinamika e tregut dëshmoi një hov pozitiv prej 5.4 për qind gjatë tremujorit të parë të vitit 2026, e stimuluar kryesisht nga eksportet neto dhe shpenzimet institucionale të qeverisë. Statistikat tregojnë se shitjet jashtë vendit të mallrave shënuan një hov prej 19 për qind gjatë gjashtëmujorit të parë, krahasuar me të njëjtën periudhë të një viti më parë. Ky sukses, sipas ekspertëve të bankës, lidhet ngushtë me kuotat më të larta të nikelit në tregjet botërike dhe shitjen e rezervave të grumbulluara të metaleve. Edhe sektori i shërbimeve ka regjistruar një ecuri pozitive prej 13 për qind në nivel vjetor, falë fluksit të udhëtimeve, zhvillimit të teknologjisë informative dhe komunikimit, si dhe shërbimeve të ndryshme korporative. Sa i takon aspektit të çmimeve, treguesi i përgjithshëm i konsumit shënoi mesatarisht 6.5 për qind në gjysmën e parë të vitit 2026. Ndërkohë, kostot e artikujve ushqimorë kanë pësuar rënie nga 8 për qind sa ishin në muajin shkurt, në 2.7 për qind përgjatë muajit korrik. Të dhënat zyrtare administrative dëshmojnë se fuqia blerëse dhe pagat reale u rritën me 9 për qind gjatë gjashtëmujorit të parë të vitit, krahasuar me gjashtëmujorin e parë të vitit paraprak. Buxheti i shtetit ka shënuar rritje të të hyrave tatimore prej 9 për qind mesatarisht gjatë shtatë muajve të parë të këtij viti. Gjatë së njëjtës kohë, daljet financiare publike u rritën për 19 për qind në baza vjetore, si pasojë e zgjerimit të skemave mbështetëse direkte, ku përfshihen pensionet, ndihmat sociale dhe alokimi i pagës së trembëdhjetë për punonjësit e sektorit publik në mars. Edhe pse deficiti fiskal mbetet brenda parashikimeve ligjore prej 2 për qind të Prodhimit Brendshëm Bruto, Banka Botërore tërheq vëmendjen se vazhdojnë të shfaqen mangësi dhe joefikasitet në mënyrën e administrimit të fondeve publike. Perspektiva mbetet optimiste për rritjen ekonomike prej 3.6 për qind gjatë vitit 2026, ndërsa hapat e ardhshëm parashikojnë ngritje në 3.8 për qind për vitin 2027 dhe 3.9 për qind për vitin 2028. Për sa i përket normës së inflacionit, ajo do të mbetej në kufijtë e 6 për qind për vitin 2026, duke shënuar më pas rënie graduale në 3.7 për qind më 2027 dhe 3.2 për qind më 2028. Në raport theksohet se bllokadat politike mund të vonojnë reformat thelbësore, të cenojnë besueshmërinë e investitorëve dhe të vështirësojnë sigurimin e fondeve nga jashtë. Njëkohësisht, shtrenjtimi i derivateve dhe krizat rajonale në Lindjen e Mesme rrezikojnë të rëndojnë më tej shpenzimet e konsumatorëve. Konsumimi i brendshëm pritet të ruajë rolin e shtyllës kryesore të zhvillimit, ndërsa tensionet globale mund të kufizojnë ndjeshëm ndikimin e kërkesës së jashtme. Parashikimet tregojnë se shkalla e varfërisë në vend, e llogaritur me pragun prej 8.30 dollarësh në ditë bazuar në paritetin e fuqisë blerëse të vitit 2021, do të ulet nga 22.2 për qind sa ishte në 2025 në 22 për qind përgjatë 2026. Ndërsa për vitin 2028, treguesi pritet të zbresë në 20.2 për qind. Pavarësisht kësaj rënieje, institucioni paralajmëron se luhatjet në çmimet e ushqimeve mbrojnë një rrezik të lartë për shtresat në nevojë, duke qenë se artikujt ushqimorë zënë rreth 64 për qind të shportës së konsumit për dhjetëpërqindëshin e familjeve me të ardhurat më të pakta.