Një rrëfim prekës për amësinë: “Bilbili i mallit” pasqyron dramën e dhimbshme të ndarjes nga fëmija

Zymer Mehani: “Bilbili i mallit”, roman, Printing Press, Prishtinë, 2026, faqe 155. Romani më i ri i shkrimtarit Zymer Mehani, “Bilbili i mallit”, vjen si një dëshmi e fuqishme e letërsisë me tematikë shoqërore, duke sjellë në vëmendje një ndër plagët dhe përjetimet më të rënda njerëzore: dashurinë e pakushtëzuar të nënës dhe vuajtjen e pamatë që sjell shkëputja prej fëmijës. Ngjarjet, të ngulitura në realitetin shqiptar, nuk përbëjnë thjesht një trillim letrar, por një pasqyrë të vërtetë të jetës sonë familjare dhe shoqërore, e cila do të mbetet një dokument i vyer për historinë tonë të përditshme. Në qendër të këtij rrëfimi ndodhet Engjëllusha, një grua me virtyte të larta, e butë dhe tejet e përkushtuar, mbi supin e së cilës rëndon një fat tragjik. Ajo detyrohet të ndahet nga i biri, Dritoni, mirëqenia dhe shpirti i saj mbeten përgjithmonë të lidhura pas tij, ndërsa malli shndërrohet në hijen e saj të përditshme. Fijet e dramës nisin të këputen pas martesës së Engjëllushës, kur ajo mbetet shtatzënë dhe klima në vatrën e tyre familjare ftohet ndjeshëm. Bashkëshorti i saj, identiteti i të cilit ruhet anonim përgjatë gjithë veprës, ftohet emocionalisht derisa marrëdhënia e tyre shkon drejt shpërbërjes totale. Në këtë vorbull tensionesh, djali i tyre, Dritoni, shndërrohet në pikën më të ndjeshme të kësaj tragjedie familjare. Engjëllusha e kishte dashur të birin me çdo qelizë të qenies së saj, duke i dhënë fjalën se nuk do të ndahej kurrë prej tij gjatë jetës. Megjithatë, fati shpesh i përplas njerëzit me realitete të pamëshirshme, ku streha më e dashur bëhet e paqëndrueshme. Edhe kur shtëpia ofron kafshatën e bukës, acari shpirtëror ta zbeh çdo dëshirë për jetë. Kështu ndodh edhe me heroinën, e cila, pavarësisht adhurimit që ushqente për Dritonin, detyrohet të heqë dorë prej tij. Edhe pse ndarja arrihet me marrëveshje dhe pa konflikte të hapura, kjo nuk e lehtëson aspak dhimbjen; përkundrazi, ajo është vetëm prologu i një agonie të gjatë. Momenti i shkëputjes mbetet ndër skenat më rrëqethëse të librit, ku Engjëllusha e mban të birin fort në gji, e pamundur për ta lëshuar, derisa ia shkulin nga krahët për t'i dhënë lamtumirën, ndërsa të pranishmit bëhen gati ta kthejnë atë në Llabuc, te prindërit e saj. Ky çast fatal vulos një vuajtje të përjetshme që do ta shoqërojë Engjëllushën në çdo hap të jetës së saj. Qoftë në shtëpinë e prindërve, qoftë më vonë kur martohet me Bujarin në Drizare, mendja dhe shpirti i saj mbeten peng te Dritoni. Ajo e mendon atë ditë e natë, në çdo sekondë të zgjimit apo të gjumit. Pyetjet munduese nuk i ndahen kurrë: a u ushqye, a është veshur trashë, a ndjehet ngrohtë, a kujdeset dikush për të me të njëjtën përkujdesje amësore? Këto pikëpyetje ia brejnë shpirtin pa Mëshirë. Zjarri i mallit për të birin vetëm sa shtohet, ndërsa distanca fizike nuk bën gjë tjetër veçse e thellon edhe më shumë humnerën e dashurisë së saj. Madje, edhe pas ardhjes në jetë të shtatë fëmijëve të tjerë, Dritoni ruan fronin e tij të paprekur në zemrën e Engjëllushës. As koha dhe as fëmijët e tjerë nuk munden ta zbehin apo ta zëvendësojnë atë dashuri. Ai mbetet fëmija i humbur nga rrethanat e egra, kujtimi i të cilit i fal njëkohësisht mall përvëlues, dhimbje të thellë dhe dashuri të pafund. Baci, gjyshi – spiranca morale e Dritonit Një nga figurat më mbresëlënëse të romanit është gjyshi i djalit, Baci, një burrë i urtë, i drejtë dhe me një shpirt të madh prej njeriu të dhimbshëm, i cili merr mbi vete kujdesin e jashtëzakonshëm për nipin. Ai shndërrohet në shtyllën kurrizore të mbështetjes për fëmijën, duke e edukuar me kujdesin më të madh dhe duke u përpjekur ta ruajë nga stuhitë dhe vuajtjet e panevojshme të jetës. Baci zgjedh të mos e gënjejë Dritonin, por gjithashtu di ta peshojë të vërtetën, duke e kuptuar se një fëmijë ka nevojë për kohë që të rritet, të piqet dhe të kuptojë realitetin.