Vizioni i ri i politikës së jashtme në Serbi: Mes Brukselit, Uashingtonit, Moskës dhe qëndrimit për Kosovën

Lista Studentore në Serbi ka shpalosur planet e saj për diplomacinë, duke synuar një qasje të ekuilibruar që përfshin thellimin e bashkëpunimit me Shtetet e Bashkuara dhe Bashkimin Evropian, krahas ruajtjes së partneritetit strategjik me Rusinë dhe Kinën. Sa i përket çështjes së Kosovës, kjo lëvizje kundërshton fuqimisht shtetësinë e saj dhe anëtarësimin në mekanizmat ndërkombëtarë, ndërkohë që kërkon një verifikim rigoroz të kushtetutshmërisë për të gjitha akordinet e deritanishme. Këto orientime politike përbëjnë boshtin e platformës së jashtme të forcës fituese në zgjedhjet parlamentare të 25 tetorit. Sipas të dhënave preliminare, kjo listë ka siguruar mandate të mjaftueshme për të krijuar e vetme qeverinë e re, pa pasur nevojë për partnerë koalicioni. Struktura e kësaj force përbëhet nga figura të fushave të ndryshme, si profesorë, mjekë, juristë, inxhinierë, sportistë e artistë, ndërsa emri i kandidatit për kryeministër mbetet ende i pazbuluar. E lindur si revoltë kundër korrupsionit, Lista Studentore është zotuar se do t'i japë fund nepotizmit dhe ndarjeve partiake në shërbimin e jashtem. Për më tepër, programi i saj garantuje ruajtjen e neutralitetit ushtarak dhe bashkëpunimin me fuqi globale që kanë interesa të ndryshme gjeopolitike. Në dokumentin zyrtar theksohet angazhimi për ta mbajtur Kosovën brenda kufijve të Serbisë, duke u mbështetur te Kushtetuta vendase dhe Rezoluta 1244 e Këshillit të Sigurimit të OKB-së. Lëvizja premton kundërshtim të vazhdueshëm ndaj pavarësisë së shpallur njëanshëm dhe bllokim të çdo përpjekjeje për anëtarësim në organizata ndërkombëtare. Programi parasheh që marrëveshjet e arritura t'i nënshtrohen një kontrolli kushtetues, duke i cilësuar të papranueshme dispozitat që bien ndesh me ligjin suprem të shtetit. Madje, parashikohet ndjekje penale për përfaqësuesit e pushtetit që kanë lidhur ose zbatuar marrëveshje të vlerësuara si jokushtetuese dhe dëmtuese për interesat serbe, ndonëse nuk specifikohen akorde konkrete. Për pjesëtarët e komunitetit serb në Kosovë, plani parashikon lidhjen administrative të vendbanimeve të tyre me komunat me shumicë serbe dhe arritjen e një autonomie sa më të gjerë nga Prishtina, si dhe mbrojtjen e institucioneve shëndetësore, arsimore, kulturore dhe trashëgimisë së Kishës Ortodokse Serbe. Lidhur me Moskën, platforma garanton ruajtjen e lidhjeve tradicionale dhe bashkërendimin në OKB për mbrojtjen e integritetit territorial të Serbisë. Ajo rikonfirmon se Beogradi do të vazhdojë të mos vendosë sanksione ndaj Federatës Ruse, duke përmendur si arsye efektshmërinë e dyshimtë të masave dhe pasojat historike për popullsinë serbe. Nga ana tjetër, eksperti për Ballkanin nga Këshilli Gjerman për Marrëdhënie me Jashtë, Nikola Xaviereff-Weckwerth, vlerëson se ky qëndrim ndaj Rusisë vështirë se do të ndryshojë së shpejti, përveç rasteve të ndonjë presioni te skajshëm nga BE-ja. Njëkohësisht, programi shpreh mbështetje për integritetin territorial të të gjitha shteteve sovrane, përfshirë Ukrainën, dhe kërkon zgjidhje paqësore të konfliktit.