Gara më e fortë politike në Izrael: Kush po sfidon dominimin e gjatë të Benjamin Netanyahut?

Përballë një rreziku real për të humbur pushtetin në zgjedhjet e ardhshme të Izraelit, kryeministri Benjamin Netanyahu po sheh një ngushtim të ndjeshëm të garës ndërsa dita e votimit afrohet. Megjithatë, kundërshtarët e tij ende nuk kanë një trajektore të qartë dhe të sigurt drejt kabinetit qeverisës, pavarësisht sfidave të shumta me të cilat përballet kreu aktual i ekzekutivit. Procesi zgjedhor, i cili mbahet të martën, do të përcaktojë përbërjen e re të parlamentit, ku mandatet do t'i shpërndahen kandidatëve përmes sistemit të përfaqësimit proporcional bazuar në listat e partive. Votuesit do të kenë në dorë fatin e një prej figurave më jetëgjatë në skenën politike izraelite. I rikthyer në pushtet për pjesën më të madhe të periudhës që nga viti 2009, pas një mandati të parë në vitet 1990, Netanyahu është kthyer në imazhin ndërkombëtar të Izraelit, por edhe në një personalitet tejet përçarës brenda vendit. Përkrahësit e tij besnikë e thërrasin shpesh “Mbreti Bibi”, duke e konsideruar si liderin e hekurt që i duhet shtetit hebre për t'u mbrojtur në një mjedis rajonal armiqësor. Ndërkohë, 77-vjeçari po lufton për mbijetesën e tij politike, duke u përballur me një urdhër-arresti nga Gjykata Ndërkombëtare Penale për dyshime për krime lufte në Gaza – akuza që i hedh poshtë – si dhe me një proces gjyqësor brenda vendit për korrupsion, të cilin gjithashtu e mohon. Sondazhet e opinionit publik dëshmojnë një rënie të ndjeshme të mbështetjes për partinë e tij, Likud, veçanërisht pas sulmeve të 7 tetorit, të cilat dëmtuan rëndë reputacionin e tij në fushën e sigurisë kombëtare. Pakënaqësitë ndaj qeverisë së tij janë shtuar edhe për shkak të qasjes ndaj çështjeve që lidhen me fenë dhe shtetin, të cilat nuk janë pritur mirë nga një pjesë e konsiderueshme e qytetarëve. Pavarësisht rrethanave, Netanyahu mbetet një politikan tejet rezistent. Ai ka shfaqur synimin për të krijuar një qeveri të “gjerë kombëtare” pas përfundimit të zgjedhjeve, nëse del fitues. Në rast të një ngërçi politik, ai ruan mundësinë të qëndrojë si kryeministër në detyrë për muaj të tërë. Në krahun tjetër, sfiduesit kryesorë të Netanyahut paraqesin një alternativë të larmishme politike. Ndër ta spikat ish-shefi ushtarak Gadi Eisenkot, 66 vjeç, i cili humbi një djalë gjatë luftimeve në Gaza. Eisenkot ka kultivuar imazhin e një figure të re në politikë, ish-ushtarak dhe ekspert sigurie, origjina modeste dhe sakrificat e të cilit përbëjnë një kontrast të fortë me dekadat e kaluara nga Netanyahu në poste të larta dhe skandalet e korrupsionit. Ai drejton forcën e re të qendrës të quajtur Yashar, që në gjuhën hebraike do të thotë “i drejtë” ose “i ndershëm”. Një tjetër emër kyç është ish-kryeministri Naftali Bennett, 54 vjeç, dikur komando i forcave speciale të krahut të djathtë, ish-bashkëpunëtor i Netanyahut dhe sipërmarrës i teknologjisë së lartë. Ai ka bashkuar forcat me ish-kryeministrin e qendrës, Yair Lapid, nën siglën e partisë së re Së Bashku. Fokusi i tyre politik është shërimi i një kombi të traumatizuar dhe rikthimi i vendit në binarët e duhur. Kjo aleancë e pazakontë, pavarësisht se përfshin krahë të ndryshëm të spektrit politik, kishte arritur të rrëzonte Netanyahun nga pushteti në zgjedhjet e vitit 2021. Gara kompletohet nga ish-ministri i Mbrojtjes Avigdor Lieberman, 68 vjeç, dikur aleat i ngushtë i Netanyahut. I njohur për qasje edhe më të ashpra se ish-shefi i tij, Lieberman u tërhoq nga qeveria në vitin 2018, duke e kritikuar kryeministrin për butësi ndaj militantëve palestinezë në Gaza, dhe tashmë është shndërruar në një ndër kundërshtarët e tij më të zëshëm. Partia e tij, Izraeli Shtëpia Jonë, mbështetet kryesisht nga komuniteti i emigrantëve me origjinë ish-sovjetike. Gjithashtu, në skenë është edhe ish-gjenerali Yair Golan, 64 vjeç, i njohur për aktin e shpëtimit të jetëve gjatë sulmeve të Hamasit më 7 tetor. Ai drejton Demokrati-t, një forcë e re e krijuar mbi themelet e Partisë historike Laburiste të Izraelit dhe partisë më të vogël të majtë, Meretz. Në krahun mbështetës të Netanyahut, ndërkaq, vëmendje të madhe ndërkombëtare kanë tërhequr Ministri i Financave, Bezalel Smotrich, 46 vjeç, dhe Ministri i Sigurisë Kombëtare, Itamar Ben-Gvir, 50 vjeç, për shkak të qëndrimeve të tyre të theksuara të ekstremit të djathtë ndaj palestinezëve.