Zbulimi i krimeve të luftës pas 27 vjetësh: Konfirmohen identifikimet e para përmes ADN-së për 'Grupin e Intelektualëve'

Pas një agonie gati tridhjeçare, laboratori i njohur në Hagë ka lëshuar konfirmimet zyrtare përmes analizave të ADN-së për tri viktimat e para nga i ashtuquajturi “Grupi i Intelektualëve të Mitrovicës”. Këto dëshmi të dhimbshme dolën në dritë falë një muaji gërmimesh intensive në disa varreza masive në Zubin Potok. Aty, në prill të vitit 1999, forcat serbe ekzekutuan dhe fshehën mizorisht trupat e 23 civilëve shqiptarë, mes të cilëve kishte mjekë, profesorë dhe veprimtarë të shquar. Ndërsa ekspertizat vazhdojnë për pjesën tjetër të mbetjeve mortore, institucionet vendase po intensifikojnë përpjekjet për zbardhjen e plotë të ngjarjes dhe hapjen e arkivave. Nëntoka e Zubin Potokut ka rikthyer pas 27 vjetësh gjurmët e një prej krimeve më makabre të luftës në Kosovë. Në fshatrat Kalludër dhe Jabukë, autoritetet kanë përmbyllur me sukses procesin e zhvarrosjes për 23 civilët e njohur si “Grupi i Intelektualëve”. Pasi raportet e para nga Haga identifikuan tri viktimat e para, ndër to edhe veprimtarin e shquar Idriz Rrecaj, pjesa tjetër e mostrave vijon të ekzaminohet me kujdes. “Siç është bërë e ditur tashmë, janë pranuar tri raportet e para të ADN-së dhe, sigurisht, që jemi në komunikim dhe ekspertët tanë mjekoligjorë janë në komunikim të vazhdueshëm me mjekët ligjorë të Komisionit Ndërkombëtar, për të parë mundësinë edhe të pranimit dhe përshpejtimit të procedurave për mostrat tjera të dërguara nga mbetjet mortore të zhvarrosura nga lokacionet e varreve masive në Kalludër dhe Jabukë. Në momentin e parë të pranimit të raporteve, siç është vepruar edhe në rastet e tri identifikimeve të para, sigurisht që puna e parë do të jetë njoftimi i këtyre rezultateve tek familjarët e viktimave të luftës”, deklaroi Kushtrim Gara nga Komisioni Qeveritar për Personat e Zhdukur. “Grupi i Intelektualëve” përbëhej nga personalitete të spikatura, përfshirë kirurgë, mjekë, pedagogë dhe aktivistë të shquar të çështjes kombëtare, të cilët po udhëtonin të organizuar drejt Malit të Zi për t'i shpëtuar valës së përndjekjes. Ata u ndalën dhe u pushkatuan mizorisht në territorin e Zubin Potokut, ndërsa trupat e tyre u groposën fshehurazi për të zhdukur çdo shenjë të krimit. Përveç identifikimit shkencor, autoritetet theksojnë se zbardhja e plotë e fatit të të zhdukurve dhe sjellja e autorëve para drejtësisë mbetet një mision i pakompromis institucional. “Në shërbim apo në kuadër të zbardhjes së krimeve apo vendosjes së drejtësisë për viktimat e luftës dhe familjet e tyre. Ne e kemi thënë edhe më parë se familjet e personave të zhdukur kanë pritur gjatë, mirëpo, siç është thënë nga vetë familjarët, drejtësia nuk e zhbën dhimbjen, megjithatë ajo sjell ngushëllim dhe dëshmon se vuajtja e tyre nuk është harruar. Andaj, zbardhja e fatit e personave të zhdukur me dhunë dhe vënia para drejtësisë e përgjegjësve të këtyre krimeve me përmasa gjenocidale, sigurisht që duhet të jenë dhe janë veprime apo detyrime të pandërprera institucionale për të përmbushur dhe respektuar të drejtën e familjes për të ditur për të vërtetën dhe drejtësinë”, shtoi Gara. Krahas punës së palodhur forenzike, të gjitha provat dhe dëshmitë e siguruara nga varrezat masive në veri të vendit janë dorëzuar zyrtarisht pranë Drejtorisë për Hetimin e Krimeve të Luftës.