Bashkimi historik i shqiptarëve të Luginës: Synimi për të dyfishuar peshën politike në parlamentin serb

Iniciativa e ndërmarrë në kryeqytetin e Kosovës më 29 shtator 2026, ku tetë subjekte politike shqiptare formalizuan një listë të përbashkët për zgjedhjet parlamentare në Serbi të caktuara për 25 tetor, shënon një kthesë vendimtare për ardhmërinë e banorëve të Preshevës, Bujanocit dhe Medvegjës. Synimet e këtij koalicioni synojnë sigurimin e të paktën dy ulëseve në Kuvendin e Serbisë, ndërsa në skenarin më optimal synohet arritja e tre deputetëve. Ky objektiv mbetet i kushtëzuar nga dalja e qytetarëve në votime, dinamika e ndarjes së votave dhe epilogu i garës zgjedhore për çdo forcë politike. Përtej aritmetikës së mandateve, pesha e këtij procesi zgjedhor mbart dimensione thelbësore politike, simbolike dhe shtetërore. Një prani më e fuqishme e shqiptarëve në dhomën legjislative të Beogradit do të rrisë dukshmërinë e tyre publike, do të ngrejë kapacitetet lobuese për të drejtat e tyre dhe do të detyrojë strukturat qeveritare të tregojnë përgjegjësi më të lartë ndaj komunitetit. Pavarësisht kësaj, domosdoshmëria e realizmit mbetet parësore. Prania e dy apo tre deputetëve në një institucion me 250 ulëse nuk ka fuqi ta përmbysë ekuilibrin e brendshëm të Serbisë apo të sjellë ndryshime të menjëhershme. Megjithatë, mbështetur në një platformë të konsoliduar, bashkërendim të përditshëm, argumentim institucional dhe mbështetje ndërkombëtare, ky përfaqësim shndërrohet në një levë kyçe për mbrojtjen e interesave jetike të shqiptarëve. Kujtesa historike dëshmon se pozita e shqiptarëve në Serbi ka qenë vazhdimisht një betejë për numra, të drejta elementare dhe mbijetesë politike e demografike. Komuniteti shqiptar vazhdon të përballet me sfida alarmante si pasivizimi i adresave, pengesat burokratike në nostrifikimin e diplomave nga Kosova, diskriminimi sistematik dhe pasojat e politikave shtypëse që kanë nxitur shpërnguljen e banorëve vendas. Edhe pse këto plagë nuk shërohen vetëm përmes kutive të votimit, ato nuk mund të adresohen me sukses pa një zë të fuqishëm institucional dhe veprim të organizuar. Prandaj, çdo mandat i siguruar duhet të përdoret si platformë për të denoncuar padrejtësitë, pabarazinë ligjore, mungesën e investimeve në arsim e ekonomi, si dhe përfaqësimin e mangët në aparatin shtetëror. Në këtë kontekst, arritja e tre mandateve do të dëshmonte se shqiptarët, pavarësisht rrethanave të pafavorshme, zoterojnë aftësinë për t'u unifikuar përballë sfidave madhore kombëtare. Akti i nënshkrimit të marrëveshjes në Prishtinë vërteton se kapërcimi i ndasive partiace në favor të interesit të përgjithshëm është plotësisht i arritshëm. Ky organizim zgjedhor duhet shërbyer si model i një kulture të re politike, ku pluralizmi demokratik nuk e përjashton bashkimin rreth çështjeve ekzistenciale. Për këtë arsye, dalja masive në zgjedhjet e 25 tetorit mbetet mision parësor për çdo qytetar! Çdo votë peshon rëndë dhe çdo pjesëmarrës në këtë proces i jep legjitimitet shtesë zërit të tij në arenën politike.