Nga Karta e Atlantikut te San Francisco: Si lindi Organizata e Kombeve të Bashkuara dhe misioni i saj global

Kombet e Bashkuara përfaqësojnë institucionin ndërkombëtar më madhështor dhe më jetik në botën bashkëkohore, aktiviteti i të cilit ka nisur që prej vitit 1945. Mandati kryesor i kësaj organizate globale konsiston në ngritjen e bashkëpunimit ndërshtetëror, nxitjen e zhvillimit ekonomik, si dhe mbrojtjen e paqes dhe sigurisë në shkallë globale. Ajo pason Lidhjen e Kombeve, mirëpo dallohet për një arkitekturë, organizim dhe bazë anëtarësie tejet më të gjerë dhe gjithëpërfshirëse. Shtytësit kryesorë për themelimin e saj ishin superfuqitë e aleancës antifashiste, konkretisht Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Britania e Madhe. Në pikën e 11-të të Kartës së Atlantikut – e cila u nënshkrua më 14 gusht 1941 dhe përcaktonte parimet themelore të arkitekturës së re botërore – këto shtete u dakorduan që pas përfundimit të luftës të themelohej “..një sistem i vazhdueshëm i sigurisë së përgjithshme”. Nëpërmjet Deklaratës së datës 1 janar 1942, e cila u firmos nga delegatët e 26 qeverive të boshtit antifashist dhe antinazist, u ritheksua domosdoshmëria e sigurimit të një paqeje afatgjatë që do t'u garantonte kombeve mundësinë e jetesës në siguri brenda kufijve të tyre përkatës. Koncepti për ngritjen e një strukture universale të re dhe emërtimi “Kombet e Bashkuara” u shqyrtuan sërish në takimin e ministrave të Punëve të Jashtme të SHBA-së, ish-Bashkimit Sovjetik dhe Britanisë së Madhe, i cili u mbajt në Moskë në periudhën 19–30 tetor 1943. Në Deklaratën mbi Sigurinë e Përgjithshme, e cila u nënshkrua gjithashtu nga Kina, u hodh për herë të parë ideja zyrtare për themelimin e Organizatës Ndërkombëtare të Kombeve të Bashkuara. Parimet, skema organizative dhe kompetencat e këtij institucioni morën formë përfundimtare gjatë Konferencës së Dumbarton Oaks (një zonë pranë Uashingtonit), e cila u zhvillua nga 21 gushti deri më 29 shtator 1944, me pjesëmarrjen e zyrtarëve nga SHBA-ja, ish-Bashkimi Sovjetik, Britania e Madhe dhe Kina. Gjatë këtij takimi u hartua teksti i njohur si “…propozime për krijimin e organizatës ndërkombëtare të sigurimit të përgjithshëm”. Në shkurt të vitit 1945, në Krimë u organizua Konferenca e Jaltës, ku morën pjesë Franklin Roosevelt, Joseph Stalin dhe Winston Churchill. Ajo vendosi themelet politike të të gjitha negociatave për paqe në periudhën e pasluftës. Gjatë këtij samiti u ridiskutua dhe u arrit akordi përfundimtar për themelimin e OKB-së si një platformë ku do të mund të bënin pjesë shtetet, pavarësisht madhësisë së tyre. Më pas, SHBA-ja thirri Konferencën e San Franciskos, në të cilën ishte parashikuar pjesëmarrja e çdo shteti që i kishte shpallur luftë Gjermanisë naziste deri në mars të vitit 1944. Kjo konferencë i zhvilloi punimet nga 25 prilli deri më 26 qershor 1945, duke pranuar hapur dështimin e Lidhjes së Kombeve në parandalimin e Luftës së Dytë Botërore. Më 26 qershor 1945 u ratifikua Karta e Kombeve të Bashkuara, e cila hyri zyrtarisht në fuqi më 24 tetor 1945. Kjo datë shënon edhe shpalljen e saj si Dita Ndërkombëtare e OKB-së.