Kthimi i Ligjit për Dhomat e Specializuara në Kuvend: Çfarë parashikonin ekspertët ligjorë para vendimit të Presidentes Shiroka-Pula?

Presidentja e Kosovës, Justina Shiroka-Pula, ka marrë vendim që t'i rikthejë Kuvendit për rishqyrtim Ligjin për Dhomat e Specializuara. Ky hap pason pranimin e propozimit zyrtar nga Partia Demokratike e Kosovës (PDK), me fokus të veçantë te dispozitat që prekin juridiksionin dhe mandatin e Gjykatës Speciale në Hagë, si dhe garancitë kushtetuese për mbrojtjen e të drejtave të personave që po gjykohen atje. Sipas arsyetimit të Presidencës, Shiroka-Pula ka ritheksuar qëndrimin e saj të prerë kundër çdo tendence për të tjetërsuar të vërtetën historike të Kosovës apo për të barazuar popullin që luftoi për liri me regjimin opresiv serb. Njëkohësisht, kreu i shtetit po vijon takimet dhe konsultimet e rëndësishme institucionale e diplomatike për të mbrojtur dinjitetin e Luftës Çlirimtare, rolin e Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës (UÇK), si dhe të drejtat e interesat ligjore të ish-krerëve të saj në procesin e Hagës. Lidhur me këtë zhvillim juridik e politik, para se të merrej vendimi nga Presidentja, njohësit e çështjeve kushtetuese, juristi Blerim Burjani dhe profesori Kolë Krasniqi, kishin dhënë analizat e tyre profesionale, duke sqaruar kompetencat presidenciale për rikthimin e aktit normativ, procedurat parlamentare dhe kufizimet kushtetuese që duhet të respektohen. Burjani: Presidentja ka të drejtë kushtetuese ta kthejë ligjin pa krijuar pasoja juridike Në vlerësimin e tij profesional, juristi Blerim Burjani kishte sqaruar se Presidentja gëzon të drejtën plotfuqishme ta kthejë ligjin në parlament brenda afatit 8-ditor, pa prodhuar asnjë pasojë negative. Sipas tij, ky veprim i jep kohën e nevojshme iniciuesve të ligjit për të evituar lëshimet e mundshme dhe për të shmangur përplasjet me Kushtetutën. “Presidentja ka të drejtë ta kthejë në Kuvend ligjin, pra të mos e nënshkruajë. Presidentja ka një afat kohor prej 8 ditësh që ta kthejë në Kuvend, ta hedhë poshtë ose të mos e nënshkruajë fare. Nuk ka kurrfarë pasojash nëse ligji kthehet në Kuvend. Me rëndësi është që ligji të miratohet dhe të hyjë në fuqi. Një rëndësi tjetër është që sponsorizuesi i ligjit të ketë kohë t’i evitojë ndonjë të metë apo ndonjë kundërshtim me Kushtetutën, në mënyrë që të mos shtyhet hyrja në fuqi e ligjit”, pati deklaruar Burjani. Krasniqi: Ligji i zakonshëm nuk mund të cenojë garancitë kushtetuese dhe detyrimet ndërkombëtare Nga ana tjetër, profesori Kolë Krasniqi kishte tërhequr vëmendjen se e drejta e Presidentes për ta kthyer ligjin mbështetet në Kushtetutë, por mund të ushtrohet vetëm një herë dhe me një arsyetim të fuqishëm ligjor, veçanërisht nëse vlerësohet se cenohen interesat shtetërore apo ka mospërputhje me aktin më të lartë juridik. “Po. Nenet 80 dhe 84, paragrafi 6, të Kushtetutës i japin presidentes të drejtën që ligjin e miratuar ta kthejë për rishqyrtim vetëm një herë, me arsyetim dhe atë brenda tetë ditëve nga data e pranimit. Baza juridike e këtij kthimi është vlerësimi se ligji cenon interesat legjitime të Republikës së Kosovës ose të një a më shumë komuniteteve. Dyshimet e argumentuara për papajtueshmëri me Kushtetutën mund ta mbështesin këtë arsyetim”, kishte shpjeguar ai. Profesori Krasniqi po ashtu kishte sqaruar se, ndonëse Presidentja mund të kërkojë rishqyrtim apo kontroll kushtetues, ajo nuk ka autoritet të ndryshojë vetë tekstin e ligjit ose të marrë vendim përfundimtar mbi kushtetutshmërinë e tij. Për sa i përket legjislacionit që mbulon Dhomat e Specializuara, ky atribut i takon ekskluzivisht Dhomës së Specializuar të Gjykatës Kushtetuese. “Presidentja mund të kërkojë rishqyrtimin e ligjit dhe të iniciojë kontroll kushtetues sipas nenit 113, paragrafi 2, nënparagrafi 1. Megjithatë, ajo nuk mund ta ndryshojë vetë tekstin e ligjit dhe as të vendosë përfundimisht për kushtetutshmërinë e tij”, kishte përfunduar profesori Kolë Krasniqi.