Apeli rikthen në gjykim aktakuzën ndaj Fikrim Damkës dhe Besim Kamberajt për korrupsion

Gjykata e Apelit ka ndryshuar vendimin e Themelores që kishte rrëzuar aktakuzën ndaj ish-ministrit të Zhvillimit Rajonal dhe ish-ushtruesit të detyrës së sekretarit të kësaj ministrie. Dyshimet lidhen me marrëveshjet për financimin e organizatave “Germin” dhe “Caritas-i Zviceran”, ndërsa Prokuroria pretendon se buxhetit të shtetit i është shkaktuar dëm prej 1 milion e 40 mijë eurosh. Gjykata e Apelit e Kosovës, me vendimin e 21 tetorit 2026, ka ndryshuar vendimin e Gjykatës Themelore në Prishtinë, e cila kishte hedhur poshtë aktakuzën për korrupsion ndaj Fikrim Damkës, zëvendëskryeministër i tretë për çështje të pakicave dhe bashkëpunim ekonomik, dhe Besim Kamberajt, ish-ushtrues i detyrës së sekretarit në Ministrinë e Zhvillimit Rajonal. Apeli ka vlerësuar se provat e paraqitura nga Prokuroria Speciale përmbajnë dyshim të bazuar mirë se të pandehurit mund t’i kenë kryer veprat penale për të cilat akuzohen. Për këtë arsye, aktakuza është konfirmuar dhe çështja mund të vazhdojë në fazën e shqyrtimit gjyqësor. Fillimisht, Gjykata Themelore në Prishtinë kishte aprovuar kërkesat e mbrojtjes për kundërshtimin e provave dhe hedhjen e aktakuzës, duke vlerësuar se nuk kishte prova të mjaftueshme për të mbështetur dyshimin se të akuzuarit kishin kryer veprën penale për të cilën ngarkoheshin. Kundër këtij vendimi kishte ushtruar ankesë Prokuroria Speciale, duke kërkuar vazhdimin e procedurës penale. Përgjigje në ankesë kishin paraqitur edhe mbrojtësit e Damkës dhe Kamberajt. Apeli: Themelorja e tejkaloi vlerësimin e lejuar në këtë fazë Në arsyetimin e vendimit, Gjykata e Apelit ka konstatuar se Gjykata Themelore ishte lëshuar në vlerësimin përfundimtar të provave, ndonëse në fazën e kundërshtimit të provave dhe kërkesës për hedhjen e aktakuzës duhej të kufizohej në vlerësimin nëse ekzistonte dyshimi i bazuar mirë. Sipas Apelit, vlerësimi përfundimtar i provave dhe përcaktimi nëse të akuzuarit janë përgjegjës për veprat penale të pretenduara duhet të bëhen gjatë shqyrtimit gjyqësor. Gjykata ka vlerësuar se aktakuza mund të hidhet në këtë fazë kur nga provat qartazi rezulton se mungon dyshimi i bazuar mirë për kryerjen e veprës penale. Në rastin konkret, sipas Apelit, ekzistojnë prova që kërkojnë shqyrtim dhe vlerësim më të thelluar gjatë procesit gjyqësor. Apeli ka vënë në pah edhe paqartësi në arsyetimin e vendimit të shkallës së parë. Sipas tij, nuk ishte e qartë nëse aktakuza ishte hedhur për shkak të mungesës së provave, sepse veprimet e të akuzuarve nuk përbënin vepër penale apo sepse nuk përmbusheshin elementet e saj. Në vendim përmenden edhe dallimet ndërmjet konstatimeve të Gjykatës Themelore. Në njërën pjesë të aktvendimit thuhej se nuk ekzistonte dyshimi i bazuar mirë se të pandehurit kishin kryer veprat penale, ndërsa në një pjesë tjetër vlerësohej se veprimet e tyre nuk mund të konsideroheshin inkriminuese. Sipas Apelit, këto dallime e bënin të paqartë bazën mbi të cilën ishte hedhur aktakuza. Dyshimet për tejkalim të autorizimeve dhe financim të OJQ-ve Gjykata e Apelit ka vlerësuar gjithashtu se disa nga provat e përfshira në shkresat e lëndës ishin interpretuar në mënyrë të pasaktë nga Gjykata Themelore. Në mënyrë të veçantë, Apeli ka trajtuar konstatimin e shkallës së parë se memorandumet e bashkëpunimit nuk kishin krijuar detyrime të menjëhershme financiare për buxhetin e Kosovës, pasi ato përbënin instrumente bashkëpunimi dhe jo kontrata financiare. Sipas Apelit, në shkresat e lëndës gjenden dy memorandume me anekse, në të cilat ishin përcaktuar kostot e projekteve që do të financoheshin. Nga provat e rastit, sipas gjykatës, ekziston dyshimi se Damka, në cilësinë e ministrit të Zhvillimit Rajonal, dhe Kamberaj, si ushtrues i detyrës së sekretarit të përgjithshëm të kësaj ministrie, mund të kenë tejkaluar detyrat dhe autorizimet zyrtare, me qëllim të përfitimit të dobisë pasurore për organizatat “Germin” dhe “Caritas-i Zviceran”, si dhe të shkaktimit të dëmit ose cenimit të të drejtave dhe interesave të personave të tjerë. Në vendimin e Apelit thuhet se financimi i dy organizatave përmes projekteve përkatëse ishte realizuar nga Ministria e Zhvillimit Rajonal përmes negociimit të drejtpërdrejtë të përmbajtjes dhe drafteve të memorandumeve të bashkëpunimit, pa zhvilluar procedurat përkatëse të thirrjes publike dhe pa transparencën e nevojshme. Gjykata ka përmendur edhe opinionin e Departamentit Ligjor të Ministrisë së Financave, përmes të cilit Ministrisë së Zhvillimit Rajonal i ishte tërhequr vërejtja se nuk mund të merrte obligime financiare përtej fondeve të ndara dhe të alokuara. Po ashtu, Apeli ka theksuar se fakti që “Caritas-i Zviceran” kishte financuar 60 për qind të kostos së një projekti nuk e përjashtonte detyrimin e ministrisë për të respektuar rregullat dhe procedurat e financimit të projekteve nga fondet publike. Në përfundim, Gjykata e Apelit ka vlerësuar se aktakuza e Prokurorisë Speciale i plotëson kushtet ligjore për të vazhduar në shqyrtim gjyqësor. Prokuroria pretendon dëm prej 1 milion e 40 mijë eurosh Prokuroria Speciale e Republikës së Kosovës e kishte ngritur aktakuzën më 4 korrik 2025 ndaj Fikrim Damkës dhe Besim Kamberajt për veprën penale “Keqpërdorimi i pozitës apo autoritetit zyrtar”. Sipas aktakuzës, veprimet e pretenduara kanë ndodhur gjatë periudhës 2021–2022, kur Damka ishte ministër i Zhvillimit Rajonal, ndërsa Kamberaj ushtronte detyrën e sekretarit të kësaj ministrie. Prokuroria pretendon se të akuzuarit, duke vepruar në kundërshtim me legjislacionin përkatës dhe rregullat e financimit publik të organizatave joqeveritare, kishin ndërmarrë veprime për lidhjen e marrëveshjeve me “Caritas-in Zviceran” dhe për përfshirjen e organizatës “Germin” në projektet përkatëse. Sipas aktakuzës, projektet përfshinin “Ndikimi mjedisor i të rinjve – YENI” dhe “Veprimi Komunal për Ri-integrim dhe Diasporë – MARDI”. Prokuroria pretendon se më 5 maj 2022, Damka kishte nxjerrë vendim për ndarjen e 147 mijë eurove për bashkëfinancimin e projektit YENI dhe 200 mijë eurove për projektin MARDI, gjithsej 347 mijë euro. Aktakuza pretendon gjithashtu se përmes marrëveshjeve dhe obligimeve të ndërmarra për financimin e projekteve gjatë viteve 2022, 2023 dhe 2024, të akuzuarit kishin tejkaluar kufijtë e lejuar të financimit publik të OJQ-ve. Sipas Prokurorisë, shuma e përgjithshme e obligimeve arrinte në 1 milion e 40 mijë euro. Prokuroria pretendon se këto veprime i kanë shkaktuar dëm buxhetit të Kosovës dhe ka kërkuar që të akuzuarit të urdhërohen ta kompensojnë këtë shumë. Gjithashtu, ka kërkuar shqiptimin e dënimit plotësues, përkatësisht ndalimin e ushtrimit të funksioneve në administratën ose shërbimin publik. Në seancën fillestare të mbajtur më 23 shtator 2025, Damka dhe Kamberaj ishin deklaruar të pafajshëm. Vendimi i Gjykatës së Apelit është marrë nga kolegji i përbërë nga gjyqtari Avni Mehmeti, kryetar, dhe gjyqtarët Albina Shabani-Rama dhe Ferit Osmani, anëtarë. Ndërkohë, ndaj Damkës dhe një personi tjetër, Prokuroria Themelore në Prizren kishte ngritur më 23 mars 2025 një aktakuzë tjetër për veprat penale “Sulm” dhe “Kanosje”.