Misteri shekullor i Mona Lisës: Mjeku italian ngre hipotezën se modelja vuante nga alopecia

Pamja karakteristike e Mona Lisës pa vetulla dhe qerpikë mund të mos jetë thjesht një zgjedhje artistike apo modë e kohës, por pasojë e një çregullimi shëndetësor që shkakton humbjen e flokëve. Këtë hipotezë të re e ka ngritur dermatologu italian Luigi Laino, pasi ekzaminoi me kujdes tiparet e portretit ikonik të realizuar nga mjeshtri Leonardo da Vinçi. Mjeku sugjeron se Lisa Gherardini—bashkëshortja e një tregtari mëndafshi nga Firencia, e cila besohet se shërbeu si modele për pikturën—mund të ketë qenë në fazat e hershme të alopecisë areata. Laino, i cili vepron pranë Institutit të Dermatologjisë dhe Trikologjisë në Romë, e mbështet këtë këndvështrim te mungesa e qartë e qimeve të fytyrës dhe te vija e flokëve në kryevepër. Gjetjet e tij u botuan në revistën shkencore “Clinics in Dermatology”, ku ai argumenton se këto detaje anatomike mund të jenë tregues të drejtpërdrejtë të kësaj gjendjeje shëndetësore. Alopecia areata është një sëmundje autoimune gjatë së cilës sistemi imunitar sulmon gabimisht folikulat e qimeve, duke shkaktuar rënie të tyre në zona të caktuara, përfshirë vetullat dhe qerpikët. Deri më tani, mungesa e këtyre detajeve në fytyrën e Mona Lisës është arsyetuar kryesisht me praktikat estetike të Rilindjes ose me teknikat e vetë piktorit. Sidoqoftë, teoria e Lainos sjell një shpjegim mjekësor mbi pamjen e gruas në portret. Eksperti ndalet gjithashtu te rrethanat sfiduese të jetës së Gherardinit. Ajo u martua në moshën 15-vjeçare, përjetoi humbjen e dy fëmijëve dhe jetoi në një periudhë të kërcënuar vazhdimisht nga murtaja. Dermatologu i sheh këto përvoja si burime të mundshme stresi intensiv, megjithëse pranon se ato nuk mjaftojnë për të konfirmuar me siguri diagnozën. Vlerësimi mbetet një hipotezë e bazuar në vëzhgimin vizual të pikturës, por që i shton një tjetër dimension enigmatik portretit që prej shekujsh vazhdon të magjepsë botën me buzëqeshjen dhe shikimin e tij.