Stresi dhe tensioni i lartë i gjakut: Si ndikon ankthi te matjet dhe çfarë zbulojnë studimet shkencore

Rritja e përkohshme e presionit të gjakut pas një debati të ashpër, një lajmi të pakëndshëm apo një dite me ngarkesë të lartë psikologjike është një reagim i natyrshëm i organizmit. Sidoqoftë, jo çdo vlerë e lartë e regjistruar në këto momente nënkupton se vuani nga hipertensioni kronik, ashtu siç jo çdo ndjesi shqetësimi emocional lidhet drejtpërdrejt me presionin e gjakut. Përballja me situata stresuese shpesh nxit shumë individë të kapin menjëherë aparatin e matjes së tensionit. Paniku shtohet edhe më shumë kur ekrani shfaq shifra më të larta se zakonisht. Megjithatë, ekspertët e shëndetit udhëzojnë se është me rëndësi të bëhet dallimi mes një përgjigjeje momentale të trupit ndaj stresit dhe sëmundjes së hipertensionit të vazhdueshëm. Po ashtu, prania e nervozizmit nuk është një pasqyrë e saktë e asaj që po ndodh realisht me enët e gjakut. Gjatë momenteve të ngarkuara me stres, trupi ynë aktivizon gjendjen e alarmit për t'u përballur me rrezikun e perceptuar. Në këtë proces, organizmi çliron hormone të tilla si adrenalina dhe noradrenalina, të cilat përshpejtojnë ritmin e zemrës dhe shkaktojnë ngushtimin e enëve të gjakut. Si rrjedhojë, presioni i gjakut pëson një ngritje të përkohshme. Sapo gjendja emocionale stabilizohet, edhe vlerat treguese fillojnë të kthehen në parametrat e mëparshëm. Për këtë arsye, kryerja e matjes menjëherë pas një momenti tensioni apo frike të madhe nuk jep një pasqyrë reale të gjendjes suaj shëndetësore. Një lexim i vetëm me vlera të larta nuk mjafton kurrsesi për të përcaktuar diagnozën e hipertensionit, meqenëse kjo kërkon kontrolle të përsëritura dhe vlerësim profesional nga mjeku specialist. Lidhja mes hormoneve të stresit dhe hipertensionit është analizuar gjerësisht nga komuniteti shkencor. Një studim i publikuar në vitin 2021 në revistën e njohur shkencore 'Hypertension' ekzaminoi me imtësi këtë korrelacion. Në këtë hulumtim morën pjesë 412 persona të moshës nga 48 deri në 87 vjeç, të cilët në fillim të vëzhgimit nuk vuanin nga presioni i lartë i gjakut. Kërkuesit matën nivelin e katër hormoneve kryesore në urinë – adrenalinës, noradrenalinës, dopaminës dhe kortizolit – duke e ndjekur ecurinë shëndetësore të pjesëmarrësve për një periudhë mesatare prej rreth 6.5 vitesh. Përfundimet treguan se prania më e lartë e këtyre hormoneve lidhej me një rrezik më të madh të zhvillimit të hipertensionit në të ardhmen. Më konkretisht, çdo dyfishim i përqendrimit të ndonjërit prej këtyre hormoneve shoqërohej me një rritje relative të rrezikut prej 21 deri në 31 për qind. Sidoqoftë, duke qenë se ky ishte një studim vëzhgues, rezultatet nuk vërtetojnë në mënyrë të drejtpërdrejtë se stresi është shkaku i vetëm apo i padiskutueshëm i hipertensionit. Hipertensioni shpesh zhvillohet pa asnjë simptomë të dukshme. Një person mund të ndihet plotësisht i qetë ndërsa ka vlera mjaft të larta të tensionit. Nga ana tjetër, dikush mund të përjetojë simptoma të forta ankthi apo nervozizmi edhe kur presioni i gjakut është brenda kufijve krejtësisht normalë. Kësisoj, nervozizmi nuk shërben si një tregues i besueshëm i nivelit të tensionit. Kur tensioni i lartë dhe trazimi emocional shfaqen njëkohësisht, është e pamundur të përcaktohet menjëherë se cili prej tyre është shkaktari. Sidoqoftë, nëse nervozizmi bëhet i vazhdueshëm, ju prish gjumin apo pengon aktivitetet e përditshme, konsulta me mjekun është e domosdoshme. Për të shmangur rezultatet e pasakta gjatë matjes së tensionit kur jeni të shqetësuar, rekomandohet ndjekja e këtyre rregullave kryesore: - Qëndroni të ulur qetësisht për së paku pesë minuta përpara se të nisni matjen. - Mbështetni shpinën pas karriges dhe mbajini të dyja këmbët të mbështetura rrafsh në dysheme. - Vendoseni krahun mbi një sipërfaqe mbështetëse, në mënyrë që mansheta të jetë në nivelin e zemrës. - Shmangni konsumin e kafesë, duhanit si dhe aktivitetin fizik të paktën 30 minuta përpara matjes. - Përdorni një aparat automatik të certifikuar që vendoset në pjesën e sipërme të krahut. - Bëni dy matje radhazi me një pauzë prej një minute mes tyre dhe shënoni të dyja rezultatet. - Nëse matja është kryer gjatë një momenti shqetësimi të madh, përsëriteni atë më vonë kur të jeni më të qetë për të marrë një rezultat përfundimtar real.