Ushqimi i mrekullueshëm bimor që mposht vezët për nga proteinat dhe kujdeset për shëndetin tuaj

Nëse jeni në kërkim të një burimi proteinik me origjinë bimore që spikat për vlerat e tij ushqyese, ju ngop shpejt dhe përshtatet lehtësisht në menunë tuaj ditore, tempeh është padyshim një alternativë që meriton vëmendje. Megjithëse ky produkt është një nga shtyllat kryesore në dietën vegjetariane dhe vegane, ai nuk u drejtohet vetëm atyre që heqin dorë nga mishi. I përftuar përmes procesit të fermentimit të sojës, tempeh siguron afërsisht 20 gramë proteina në çdo 100 gramë produkt, duke lënë pas vezët për të njëjtën peshë, ndërkohë që sjell në trup të gjitha aminoacidet thelbësore. Për më tepër, ky ushqim i pasur na furnizon me fibra, hekur, magnez, fosfor dhe mangan. Aspekti i fermentimit e bën atë veçanërisht të dobishëm për sistemin tretës, edhe pse specialistët sugjerojnë se është më e saktë ta etiketojmë thjesht si ushqim të fermentuar dhe jo menjëherë si “probiotik”. Kjo ndodh pasi shumë produkte komerciale i nënshtrohen pasterizimit apo gatimit gjatë prodhimit, çka do të thotë se mikroorganizmat e gjallë mund të mos jenë të pranishëm në sasi domethënëse. Tempeh përgatitet nëpërmjet fermentimit të kokrrave të sojës së verdhë me ndihmën e kulturës mikrobeske *Rhizopus oligosporus*. Këto kokrrza bashkohen për të krijuar një strukturë kompakte, e cila dallohet për fortësinë e saj krahasuar me tofuna dhe sjell një shije të theksuar, që të kujton lehtësisht arrat dhe notat e shijes umami. Ky ushqim e ka zanafillën në Indonezi, kryesisht në ishullin e Java-s, ku banorët e kanë konsumuar prej shekujsh të tërë. Madje, ai përmendet shprehimisht edhe në dorëshkrimin e vjetër indonezian *Serat Centhini*, i cili daton që nga fillimi i shekullit XIX. Sot, ky produkt nuk gjendet vetëm në trajtën e tij tradicionale të sojës, por edhe i punuar nga qiqrat, bizelet, lupini dhe lloje të ndryshme të bishtajoreve. Sipas të dhënave të referuara nga *Vogue Italia*, një racion standard prej rreth 84 gramësh tempeh përmban afërsisht 162 kalori, 15 gramë proteina, 9 gramë karbohidrate dhe po aq yndyrë. Gjithashtu, ai përbën një burim të shkëlqyer të hekurit, kalciumit, magnezit, fosforit, manganit, riboflavinës dhe niacinës. Falë bashkimit harmonik të proteinave me fibrat dhe yndyrat e shëndetshme, tempeh shquhet si një ushqim që ndihmon dukshëm në arritjen e një ndjesie të plotë ngopjeje. Përfitimi më i dukshëm i këtij produkti mbetet profili i tij i pasur proteinik. Tempeh përfaqëson një burim të plotë të proteinave me origjinë bimore, duke e bërë tepër funksional për individët që konsumojnë pak ose aspak ushqime me origjinë shtazore. Procesi i fermentimit mund ta ndihmojë organizmin që ta tresë sojën më lehtësisht, duke kontribuar njëkohësisht në përmirësimin e vlerave ushqyese të produktit. Një tjetër element i rëndësishëm janë izoflavonet e sojës që gjenden te tempeh, të cilat janë analizuar gjerësisht për ndikimin e tyre pozitiv në shëndetin e zemrës dhe enëve të gjakut. Brenda një regjimi ushqimor të balancuar, përfshirja e produkteve të sojës ndihmon në menaxhimin e niveleve të kolesterolit LDL, sidomos në rastet kur ato zëvendësojnë ushqimet e pasura me yndyra të ngopura. Përmbajtja e lartë e proteinave, kalciumit, magnezit dhe fosforit bën që tempeh të ndihmojë në mënyrë indirekte edhe në ruajtjen e shëndetit të kockave. Megjithatë, ai nuk duhet parë si një mreki që shmang i vetëm osteoporozën, pasi skeleti i shëndetshëm varet nga një sërë faktorësh, ku përfshihen marrja e mjaftueshme e kalciumit dhe vitaminës D, stili aktiv i jetesës dhe balanca hormonale. Nga ana tjetër, pretendimet për ndikime magjike të drejtpërdrejta te lëkura dhe flokët duhen marrë me rezervë. Edhe pse tempeh ofron lëndë ushqyese thelbësore si proteinat, hekuri dhe mineralet e nevojshme për trupin, nuk ka prova shkencore se konsumimi i tij transformon menjëherë pamjen e jashtme të lëkurës apo flokëve. Edhe pse të dyja këto ushqime e kanë zanafillën te soja, ato paraqesin dallime të ndjeshme mes tyre. Tofu prodhohet përmes mpiksjes së qumështit të sojës, ka shije neutrale, strukturë të butë dhe shquhet për aftësinë e shkëlqyer për të thithur marinadat dhe salcat. Në krahun tjetër, tempeh krijohet nga kokrrat e plota të sojës që i nënshtrohen fermentimit. Ai ka një trup më kompakt, shije më të theksuar dhe zakonisht mban shifra më të larta të proteinave dhe fibrave në përbërjen e tij.