Kthehemi në kohën dimërore: Ja kur lëvizin akrepat e orës dhe çfarë duhet të dini

Kosova, së bashku me pjesën më të madhe të shteteve evropiane, do t'i thotë lamtumirë orës verore gjatë fundjavës, konkretisht në natën ndërmjet të shtunës dhe të dielës, respektivisht më 24 dhe 25 tetor. Sipas këtij rregulli sezonal, akrepat e orës do të zhvendosen 60 minuta prapa, duke kaluar nga ora 03:00 në 03:00, gjë që i lejon qytetarët të shijojnë një orë gjumë shtesë gjatë kësaj nate. Pajisjet digjitale, si telefonat e mençur dhe kompjuterët, do ta përditësojnë kohën në mënyrë automatike, ndërsa orët klasike dhe ato mekanike do të kërkojnë ndërhyrje manuale nga ana e qytetarëve. Ky kalim sjell ndryshime në ciklin e ditës, duke bërë që dielli të lindë më herët në mëngjes, por nga ana tjetër, perëndimi do të ndodhë më shpejt, duke shkurtuar orët e dritës gjatë pasdites. Pavarësisht debatit të gjatë publik dhe institucional, ende nuk ka ndonjë sinjal se ky mekanizëm i ndërrimit të kohës do të shfuqizohet në të ardhmen e afërt. Edhe pse Parlamenti Evropian pati votuar pro shfuqizimit të kësaj praktike tashmë në vitin 2019, vendimi mbeti i pazbatuar për shkak të mungesës së konsensusit mes vendeve anëtare për zgjedhjen e përhershme të orës verore ose asaj dimërore. Rregullimi i orës mund të shkaktojë disa çrregullime të përkohshme në ritmin biologjik të njeriut, duke sjellë simptoma si lodhje, vështirësi në përqendrim dhe çrregullime të gjumit. Sipas mjekëve, grupet më vulnerabël ndaj këtyre ndryshimeve mbeten fëmijët, personat e moshuar, si dhe ata që ushtrojnë aktivitet profesional me turne. Tradita e lëvizjes së akrepave u shtri gjerësisht në kontinent që nga koha e Luftës së Parë Botërore, me qëllimin kryesor të optimizimit dhe kursimit të energjisë elektrike. Megjithatë, përfitimet e sotme energjetike vlerësohen si minimale, çka e mban këtë zakon në qendër të diskutimeve të vazhdueshme anembanë Evropës.