Kievi kërkon fondet shtesë nga BE-ja për luftën, Brukseli në kërkim të zgjidhjeve financiare

Bashkimi Evropian po përballet me një sfidë të re financiare, pasi duhet të sigurojë edhe 70 miliardë euro shtesë për të mbështetur Ukrainën gjatë vitit 2027. Intensifikimi i sulmeve ruse dhe dëmet e rënda në ekonominë ukrainase kanë bërë që planet ekzistuese të ndihmës të mos mjaftojnë më përballimin e situatës. Kostoja e lartë e huamarrjes, divergjencat mes shteteve anëtare dhe debatet e ashpra mbi përdorimin e aseteve të ngrira ruse po e vështirësojnë ndjeshëm gjetjen e një konsensusi nga ana e Brukselit. Gjatë një samiti dyditor, liderët e bllokut evropian dëgjuan drejtpërdrejt nga presidenti ukrainas, Volodymyr Zelensky, mbi boshllëkun e madh financiar me të cilin po përballet vendi i tij. “Lufta do të kushtojë 155 miliardë euro vitin e ardhshëm. Dhe ne kemi nevojë për të paktën 70 miliardë euro shtesë nga ju: për mbrojtjen, armët dhe qëndrueshmërinë tonë. Kjo është një shumë realiste. Ju kërkoj ta gjeni këtë mbështetje. Ajo do të na ndihmojë ta ndalim Rusinë”, deklaroi Zelensky. Sipas kreut të shtetit ukrainas, këto mjete do t'i mundësonin vendit të tij shtimin e prodhimit të brendshëm të dronëve të avancuar, me qëllim frenimin e avancimit rus në front, prishjen e linjave të furnizimit dhe dobësimin e fuqisë ushtarake të Moskës. “Ne kemi vërtet nevojë për të paktën 70 miliardë euro shtesë për vitin e ardhshëm”, shtoi më tej presidenti ukrainas. Apeli i Kievit ka nxitur liderët evropianë t'i kërkojnë Komisionit Evropian të analizojë mundësitë për mbulimin e këtij deficiti, i cili del të jetë dukshëm më i lartë sesa parashikimet e mëparshme të Brukselit. Deri më tani, mbështetja e BE-së mbështetej te një kredi prej 90 miliardë eurosh, e miratuar nga krerët e shteteve në dhjetorin e kaluar. Kjo shumë ishte parashikuar të mbulonte rreth dy të tretat e nevojave ushtarake dhe financiare të Ukrainës për vitet 2026 dhe 2027, ndërsa pjesa tjetër do të sigurohej nga partnerët ndërkombëtarë. Megjithatë, ky plan ishte ndërtuar mbi premisën se konflikti do të kishte marrë fund brenda vitit 2026. Në vend të kësaj, Moska ka përshkallëzuar ofensivën, duke ndërmarrë edhe sulme ditore me synim paralizimin e ekonomisë tashmë të lëkundur të Ukrainës. Autoritetet në Kiev kanë paralajmëruar prej javësh se u duhen afërsisht 32.6 miliardë dollarë për buxhetin shtetëror dhe 45 miliardë dollarë për nevojat e forcave të armatosura gjatë vitit 2027, shifra që në total përkojnë me rreth 70 miliardë euro. Pas një sërë diskutimesh të karakterit teknik, Komisioni Evropian e ka pranuar këtë bilanc, duke theksuar se fondet janë të domosdoshme nëse Ukraina synon të vazhdojë qëndresën e saj. Kjo shumë do t'i shtohet 45 miliardë eurove që BE-ja ka në plan t'i ndajë përmes kredisë ekzistuese, si dhe fondeve shtesë nga programe të ndryshme. Brukseli insiston se ky angazhim financiar duhet të jetë një aksion i përbashkët me partnerët e tjerë globalë, përfshirë Mbretërinë e Bashkuar, Norvegjinë, Kanadanë dhe Japoninë. “Ne gjithmonë kemi thënë se nuk mund ta përballojmë këtë vetëm. Prandaj, partnerët tanë duhet të bëjnë më shumë”, u shpreh një zëdhënës i Komisionit Evropian. Pavarësisht kësaj, mbetet e paqartë se çfarë peshe financiare do të marrë përsipër vetë BE-ja dhe se sa shpejt do t'i duhen këto mjete Kievit. Si opsioni më i mundshëm po shihet emetimi i një borxhi të ri të përbashkët në tregjet kapitale evropiane, një instrument ky që po shfrytëzohet nga Brukseli edhe për kredinë aktuale prej 90 miliardë eurosh. Sipas burimeve diplomatike dhe zyrtare, Komisioni Evropian mund ta zgjerojë këtë skemë ekzistuese financimi, duke rritur volumin e përgjithshëm të mjeteve në dispozicion.