Beteja ligjore e Ante Gotovinës dhe paralelizmat me rastin e katërshes së UÇK-së në Hagë

Pas shqiptimit të dënimeve për krime lufte ndaj ish-krerëve të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, figura e gjeneralit kroat Ante Gotovina është rikthyer në vëmendje të ekspertëve juridikë dhe opinionit publik si një mundësi referimi për procesin e shkallës së dytë. Në shikim të parë, ngjashmëritë mes dy rasteve janë mjaft të dukshme. Edhe ish-gjenerali kroat u përball me një vendim tejet të rëndë në shkallë të parë, përpara se trupi gjykues i Apelit ta shpallte plotësisht të pafajshëm. Po ashtu, reagimet publike dhe pakënaqësitë ndaj vendimeve fillestare shkaktuan tensione dhe protesta të gjera. Megjithatë, kalimi i Gotovinës nga qelia e burgut drejt lirisë erdhi si rezultat i një beteje të mirëfilltë juridike, e cila pati në fokus zbërthimin e vetë dokumentit të aktgjykimit dhe gjetjen e gabimeve procedurale e materiale. Më 15 prill 2011, Tribunali i Hagës e dënoi Ante Gotovinën me 24 vjet burgim. Ai u fajësua për krime kundër njerëzimit dhe shkelje të ligjeve të luftës, lidhur me ngjarjet e Operacionit “Stuhia” të vitit 1995. Gjykata atëbotë konstatoi se ai dhe gjenerali Mlladen Markaç ishin pjesë e një ndërmarrjeje të përbashkët kriminale me qëllim dëbimin me dhunë të popullsisë serbe nga rajoni i Krajinës. Ndërkohë, i akuzuari i tretë, Ivan Çermak, u lirua nga të gjitha akuzat. Ky vendim shkaktoi valë revolte në Kroaci, ku figurat e gjeneralëve gëzonin statusin e heronjve të luftës për liri. Megjithatë, kthesa e madhe nuk do të arrihej përmes protestave në sheshe, por përmes një analize të hollësishme ligjore të argumenteve të gjykatës. Kur mbrojtja u paraqit para Dhomës së Apelit në maj të vitit 2012, fokusi u vendos tek i ashtuquajturi “standard i 200 metrave”. Në shkallën e parë, ky kriter ishte përdorur nga gjyqtarët për të matur saktësinë e sulmeve artilerike në Krajinë, ku çdo predhë që binte më larg se 200 metra nga një shënjestër ushtarake konsiderohej dëshmi e sulmit të paligjshëm. Apayam Akhavan, dikur pjesë e grupit mbrojtës të Gotovinës, shpjegon se pikërisht ky ishte ngërçi dhe pika më e dobët e të gjithë aktgjykimit. Sipas tij, ky kufizim metrik nuk mbështetej mbi prova konkrete, por shërbeu si shtyllë kryesore për të ndërtuar teorinë e ndërmarrjes së përbashkët kriminale. Sapo kjo premisë u rrëzua, e gjithë struktura e akuzës u shemb si një shtëpi letre, pasi Apeli pranoi se një trup gjykues nuk mund të ndërtojë konkluzione pa mbështetje të mirëfilltë provuese, thekson Akhavan. Pas muajsh të tërë përgatitjesh intensive për të dekonstruktuar çdo element të vendimit të shkallës së parë, më 16 nëntor 2012, Dhoma e Apelit përmbysi dënimet duke i shpallur të pafajshëm Gotovinën dhe Markaçin, një vendim që vetë ish-gjenerali e përshkroi si stuhinë e tyre ligjore të fituar me sukses.