Dy dekada e gjysmë pa drejtësi: Enigma e pazgjidhur e vrasjes së gazetarit Bekim Kastrati

Atyre që u shërbyen të vërtetës dhe lirisë u duhet ende drejtësi. Mbrëmja e 19 tetorit 2001 shënoi një nga momentet më të errëta për mediat dhe shoqërinë në Kosovë, kur rreth orës 20:00, persona ende të panjohur dhe të armatosur bënë breshëri plumbash mbi një veturë në fshatin Llaushë të Skënderajt. Si pasojë e këtij sulmi mizor, gazetari Bekim Kastrati ndërroi jetë në vendngjarje. Bashkëpudhëtari i tij, Besim Dajaku, i cili ishte pjesë e sigurisë, ndërroi jetë si pasojë e plagëve të rënda, ndërsa Gani Geci mbeti i plagosur. Kjo ngjarje tragjike ndodhi vetëm dy vjet e gjysmë pas përfundimit të konfliktit të armatosur, në vigjilje të zgjedhjeve të 17 nëntorit 2001. Ky atentat ndaj një gazetari dhe një zyrtari sigurie alarmoi opinionin vendor dhe ndërkombëtar për brishtësinë e sigurisë dhe klimës politike të asaj kohe. Presidenti historik, Ibrahim Rugova, e cilësoi menjëherë këtë akt si një krim me prapavijë politike dhe një goditje të rëndë ndaj fjalës së lirë. Si shenjë respekti dhe revolte, Lidhja Demokratike e Kosovës mori vendim që të pezullojë fushatën e saj zgjedhore për dy ditë. Vetëm pak ditë më vonë, saktësisht më 22 tetor 2001, Misioni i OSBE-së në Kosovë lëshoi një deklaratë të ashpër dënimi për atentatin. OSBE-ja theksoi shqetësimin e thellë se dhuna kishte shpërthyer pikërisht gjatë fushatës zgjedhore dhe se shënjestër kishte qenë një punonjës i mediave. Edhe Komiteti për Mbrojtjen e Gazetarëve (CPJ) e regjistroi vrasjen e Bekim Kastratit në pasqyrën e tij vjetore të gazetarëve të rënë gjatë detyrës në vitin 2001. Organizata ndërkombëtare vuri në dukje faktin se motivi zyrtar kishte mbetur i pakonfirmuar. Pavarësisht se krimi është i dokumentuar gjerësisht, skenarët e organizimit dhe urdhërdhënësit e vërtetë kanë mbetur të mbuluar nga misteri ligjor. Në vitin 2005, përmes një shkrimi editorial, redaksia e mediave ku ai kontribuonte risollli në vëmendje valën e kërcënimeve, vrasjen e Xhemajl Mustafës dhe të Bekim Kastratit, si dhe përpjekjet sistematike për të frikësuar gazetarët. Pavarësisht presioneve të jashtëzakonshme, mesazhi i tyre ishte i qartë se puna dhe misioni informues nuk do të ndaleshin kurrë. Proceset hetimore kaluan nga autoritetet e UNMIK-ut te ato të misionit të EULEX-it, por pa sjellë rezultate ta prekshme për drejtësinë. Gjatë vitit 2016, prokurorët e EULEX-it i adresuan një shkresë zyrtare familjes Kastrati, përmes së cilës i njoftonin se dosja e hetimeve ishte mbyllur. Sipas këtij dokumenti zyrtar, personi i dyshuar si kryesor i ekzekutimit, Agron Sylejmani, kishte ndërruar jetë dhe nuk ishte ballafaquar kurrë me drejtësinë në një gjykatë. Aty theksohej se sulmi ishte kryer nga Sylejmani “dhe persona të tjerë të panjohur”, të cilët nuk u zbardhën kurrë nga autoritetet. Kjo ngjarje tragjike mbetet pjesë e një periudhe tejet të rrezikshme dhe sfiduese për gazetarët shqiptarë gjatë dhe pas luftës, të cilët rrezikuan jetën për të dokumentuar realitetin. Edhe pse kanë kaluar 25 vite të plota, kujtesa kolektive mbetet e freskët dhe e paprekur. Përkujtimi i përvitshëm i Bekim Kastratit nuk është thjesht një homazh, por një thirrje e vazhdueshme për drejtësi dhe për zbardhjen e plotë të rrethanave të 19 tetorit 2001, duke kërkuar që çdo individ i përfshirë të marrë ndëshkimin e merituar ligjor.