Diagnoza e hershme në rritje: Kosova forcon kapacitetet kundër kancerit të gjirit me pajisje të reja dhe buxhet të lartë

Mbi gjysma e rasteve të prekura nga kanceri i gjirit në vend po kapen në fazat fillestare të patologjisë, ndërkohë që autoritetet shëndetësore janë angazhuar për të shtrirë kapacitetet e diagnostikimit dhe të kurimit anembanë vendit. Gjatë fjalës së tij në Simpoziumin e Tretë për Kancerin e Gjirit, të organizuar nga Kolegji i Kirurgëve të Kosovës, Ministri i Shëndetësisë, Arben Vitia, bëri të ditur se 53.4 për qind e pacienteve janë identifikuar në stadin e parë dhe të dytë, duke nënvizuar se ky tregues përmirëson ndjeshëm shanset për shërim të plotë dhe jetëgjatësi. “Nga viti 2024, siç e thashë, falë këtij angazhimi e falë punës suaj, 53.4% e grave janë diagnostikuar në stadin e parë dhe të dytë”, u shpreh Vitia para të pranishmëve. Në kuadër të këtij organizimi, ministri njoftoi se tashmë është hartuar plani i veprimit që mbulon periudhën 2026–2028 për skajimin e kësaj sëmundjeje. Ai shtoi se ekzaminimet me mamograf ofrohen pa pagesë në të gjitha strukturat publike shëndetësore, ndërsa brenda këtij viti pritet instalimi i tetë mamografëve digjitalë në bashki ku këto aparatura kanë munguar. “Përmes mamografit mobil po ofrojmë edhe shërbimin edhe për gratë në komunat ku nuk ka aparatura për momentin”, theksoi ministri. Vitia vuri theksin edhe te investimet kapitale në fushën e onkologjisë, duke përmendur funksionalizimin e dy akseleratorëve të rinj në Klinikën e Onkologjisë dhe katërfishimin e fondit për barna onkologjike, i cili është rritur nga 8 milionë në 22 milionë euro. “Paralelisht, bashkë me Klinikën e Onkologjisë dhe drejtorin Kurtishi, tash edhe kemi modernizuar edhe Klinikën e Onkologjisë, me dy akseleratorë të rinj dhe buxhetin për barna onkologjike nga 8 sa ka qenë në 22 milion euro”, deklaroi ai. Në anën tjetër, drejtori i Shëndetësisë në Komunën e Prishtinës, Bujar Gashi, bëri të ditur shifrat e ekzaminimeve për vitin 2025, ku janë kryer 1 mijë e 847 mamografi, prej të cilave 463 vetëm gjatë muajit tetor. Sipas tij, gjatë këtij viti, deri në ditën e simpoziumit, janë realizuar edhe 700 mamografi, ku rreth 150 prej tyre i përkasin periudhës tetor. “Kanceri i gjirit mbetet një sfidë e rëndësishme në shëndetin publik, përballja me këtë sëmundje kërkon bashkëpunim ndërdisiplinor, ndërgjegjësim të vazhdueshëm dhe efikasitet klinik të ndërprerë”, u shpreh Gashi. Ndërkaq, kryetari i Kolegjit të Kirurgëve të Kosovës, Osman Zhuri, vuri inatin te rëndësia e këtij simpoziumi si një platformë për shkmbimin e praktikave më të mira klinike dhe intensifikimin e bashkëpunimit ndërinstitucional. “Ky simpozium, na jep mundësi të ndajmë njohuri, përvoja dhe ide të reja, si dhe të forcojmë bashkëpunimin tonë në shërbim të një komuniteti që ballafaqohet me probleme tejet serioze, të natyrës jetike, shëndetësore”, tha Zhuri. Ky takim shkencor dhe ndërgjegjësues u zhvillua në kuadër të muajit tetor, i njohur ndërkombëtarisht si Muaji i Tetorit Rozë, me synim parësor ngritjen e vetëdijes publike, kapjen e hershme të sëmundjes dhe lehtësimin e qasjes së qytetareve në kujdesin shëndetësor.