Shpenzimet e BE-së nën skaner: Auditorët zbulojnë parregullsi prej 6.7 miliardë eurosh gjatë vitit 2025

Një pjesë e konsiderueshme e buxhetit të Bashkimit Evropian për vitin 2025 është shpenzuar pa respektuar rregullat në fuqi, sipas gjetjeve më të fundit të Gjykatës Evropiane të Auditorëve. Nga një total prej 176.3 miliardë eurosh shpenzimesh të analizuara, norma e gabimeve arriti në 3.8 për qind, çka përkthehet në rreth 6.7 miliardë euro të përdorura në mënyrë jokonforme. Shkeljet e procedurave të prokurimit publik dhe mbulimi i kostove apo projekteve që nuk i plotësonin kriteret e caktuara përbëjnë parregullsitë më të shpeshta të evidentuara. Sidoqoftë, Gjykata e Auditorëve sqaron se kjo normë nuk nënkupton automatikisht mashtrim apo abuzim me vetëdije, por tregon mospërputhje me kuadrin ligjor evropian dhe kombëtar. Pavarësisht kësaj, organet e kontrollit kanë dërguar 17 raste me dyshime për mashtrim te autoritetet përgjegjëse të BE-së. Një vëmendje e veçantë në këtë raport i është kushtuar Fondit të Rimëkëmbjes nga pandemia, me një peshë financiare prej rreth 650 miliardë eurosh. Nga 37 këste të lëvruara për vendet anëtare gjatë vitit 2025, nëntë prej tyre kishin parregullsi. Problemet kishin të bënin kryesisht me shkeljen e normave të prokurimit publik dhe ekzekutimin e pagesave përpara se shtetet të realizonin reformat dhe investimet e dakorduara. Raporti ngre alarmin edhe për fenomenin e rishikimit të objektivave në ulje, me qëllim që ato të paraqiten si të përmbushura. Kryetari i Gjykatës Evropiane të Auditorëve, Tony Murphy, tërhoqi vërejtjen se kjo zbutje e ambicieve po bëhet thjesht për të lehtësuar shpërndarjen e fondeve. Lidhur me këtë, anëtari gjerman i kësaj gjykate, Daniel Kaspari, solli shembull rastin e Luksemburgut, ku një projekt për telemjekësinë i parashikuar për të gjithë popullsinë u tkurr në një grup minimal përdoruesish, ndryshim ky që u miratua nga Këshilli i BE-së vetëm për t'u konsideruar si detyrë e kryer. Nga ana tjetër, Komisioni Evropian ka bërë të ditur se po i trajton me seriozitet të lartë këto rekomandime, ndërsa mbron metodën e tij të vlerësimit. Sipas ekzekutivit të BE-së, përmes mekanizmave korrigjues dhe parandalues janë mbuluar rreth nëntë miliardë euro gjatë vitit 2025, duke bërë që norma përfundimtare e gabimeve pas korrigjimeve të zbresë nën pragun prej dy për qind. Raporti kujton se norma e vlerësuar e gabimeve nga auditorët ishte 5.6 për qind në vitin 2023, 3.6 për qind në vitin 2024 dhe 3.8 për qind për vitin 2025.