Një javë tensionesh ekstreme në Shqipëri: Si degjeneruan protestat studentore në përplasje të dhunshme dhe krizuar një situatë alarmante

Ajo që nisi fillimisht si një revoltë për përmirësimin e kushteve në universitete, ka eskaluar në krizën më të rëndë politike të viteve të fundit në vend. Studentët tashmë kërkojnë hapur largimin e kryeministrit Edi Rama, ndërkohë që kreu i qeverisë hedh dyshime për ndërhyrje nga “duar të huaja”, ndërsa ndërkombëtarët nga Brukseli bëjnë thirrje urgjente për dialog. Për të gjashtën ditë radhazi, rrugët e kryeqytetit u shndërruan të dielën në një arenë përleshjesh të ashpra mes protestuesve dhe forcave të rendit. Valë e protestave e cila fillimisht u organizua para Ministrisë së Arsimit, u zhvendos më pas drejt selisë së Partisë Socialiste dhe më tej para ndërtesës së Kryeministrisë, për të kulmuar në mbrëmje me vënien e zjarrit në Komisariatit nr. 3 të Policisë. Sipas deklaratave të drejtorit të Policisë së Shtetit, Skënder Hita, gjatë sulmit të ndodhur ndaj këtij komisariati kanë mbetur të lënduar 10 punonjës të policisë. Vala e protestave nuk erdhi si një ngjarje e izoluar. Për më shumë se katër muaj me radhë, lëvizja “Revolucioni Flamingo” kishte zhvilluar tubime kundër qeverisë në Tiranë, të nxitura fillimisht nga kundërshtimi i planit për ndërtimin e një resorti luksoz në bregdetin jugor, projekt ky i lidhur me emrin e Jared Kushner, dhëndrit të ish-presidentit amerikan Donald Trump. Më 13 tetor, qindra qytetarë dhe studentë zhvilluan një protestë që zgjati rreth nëntë orë para Ministrisë së Arsimit, duke kërkuar standarde më të larta studimi, ulje të tarifave dhe perspektivë më të mirë punësimi. Kjo protestë u mbyll me ndërhyrjen e policisë, e cila arrestoi 16 persona dhe nisi procedimet penale për 49 të tjerë. Në ditët në vijim, situata në terren u përshkallëzua me ritme të shpejta: ▶︎ 14 tetor: Ndërtesa e Ministrisë së Arsimit u përfshi nga flakët, ndërsa policia u detyrua të përdorë gaz lotsjellës dhe ujë me presion për të shpërndarë turmën. ▶︎ 15 tetor: Pakënaqësitë u shtrinë edhe në qytete të tjera si Korçë, Elbasan e Shkodër, ndërkohë që seanca e Kuvendit u detyrua të anulohej. ▶︎ 16 tetor: Kryeministri Rama fajësoi forca të jashtme për trazirat. Në Tiranë, Vlorë dhe Lezhë u dha ndihmë mjekësore për 25 të lënduar, mes të cilëve kishte edhe të mitur. ▶︎ 17 tetor: Forcat speciale RENEA dolën në terren dhe policia përdori plumba gome. Bilanci në spitale shkoi në 59 persona, ku përfshiheshin 34 efektivë policie, 21 protestues dhe 4 kalimtarë të rastit. ▶︎ 18 tetor: U regjistrua sulmi ndaj selisë së Partisë Socialiste dhe djegia e Komisariatit nr. 3. Të dhënat zyrtare nga policia tregojnë se në Tiranë janë shoqëruar gjithsej 54 persona, prej të cilëve 27 janë vënë në pranga dhe 27 të tjerë po ndiqen në gjendje të lirë penale. Autoritetet thanë se gjatë kontrolleve kanë sekuestruar fishekë luftarakë dhe mjete shpërthyese si bomba molotov. Arsyet e protestës së studentëve mbeten thellësisht sociale dhe konkrete. Ata ankohen për infrastrukturën e dobët në fakultete dhe konvikte, tarifat e papërballueshme akademike, mungesën e mbështetjes monetare nga shteti dhe vështirësitë e mëdha për t'u punësuar pas përfundimit të studimeve. Megjithatë, me kalimin e ditëve, objektivi i tyre mori ngjyrë të qartë politike. Një prej përfaqësuesve të protestuesve deklaroi për Radio Evropa e Lirë se nuk ekzistojnë lista kërkesash për t'u negociuar me dikasterin e arsimit, pasi kërkesa e vetme dhe e panegociueshme është largimi i kabinetit qeveritar të drejtuar nga Rama. Platforma zyrtare e lëvizjes Flamingo kërkon konkretisht krijimin e një qeverie teknike kalimtare dhe mbajtjen e zgjedhjeve të lira e të ndershme. Pjesa dërrmuese e protestuesve përbëhet nga studentë të Universitetit të Tiranës dhe atij Politeknik, të cilëve u janë bashkuar gjimnazistë dhe qytetarë të grupmoshave të ndryshme. Në krahun tjetër, kryeministri Edi Rama ka hedhur poshtë në mënyrë kategorike çdo mundësi dorëheqjeje. Gjatë një interviste për agjencinë e lajmeve Reuters, ai theksoi se qeveritë ndërrohen vetëm përmes mekanizmave të votës demokratike. Ai shtoi se është plotësisht i hapur për të diskutuar kostot e arsimit, por se nuk do të tolerojë në asnjë mënyrë aktet e dhunës. Gjatë një daljeje direkte nga zyra e tij të dielën në mëngjes, Rama u shpreh se dhuna nuk buron nga studentët, por është e kurdisur nga opozita dhe nga agjentura të huaja. Ai gjithashtu ngriti pretendimin se vetëm dy ditë më parë është neutralizuar një dron i pajisur me eksploziv, i cili kishte si shënjestër ndërtesën e Kryeministrisë, ndonëse për këtë pretendim ende nuk janë bërë publike prova konkrete. Në të njëjtën ditë, shefi i ekzekutivit shqiptar anuloi vizitën e tij zyrtare në Vjenë, ku të hënën ishte planifikuar të pritej nga kancelari austriak Christian Stocker. Kancelaria Federale e Austrisë konfirmoi se vizita u anulua me kërkesë të palës shqiptare.