Fondi Sovran dhe fati i AKP-së, Qeveria Kurti mbetet e bllokuar në Gjykatën Kushtetuese

Kryeministri Albin Kurti mbetet i palëkundur në synimin e tij për të mbyllur Agjencinë Kosovare të Privatizimit (AKP) dhe për të themeluar Fondin Sovran, megjithatë ky projekt i madh qeveritar po ndesh në pengesa të forta ligjore dhe paqartësi të theksuara rreth zbatimit në terren. Këtë qëndrueshmëri politike, kreu i ekzekutivit ia ka përcjellë edhe drejtorit të AKP-së, Hekuran Nikqi, gjatë një takimi të zhvilluar së fundmi mes tyre. Sipas shpjegimeve të dhëna nga kryeministri Kurti, mungesa e një epilogu nga Gjykata Kushtetuese ka lënë në harresë hyrjen në fuqi të ligjit përkatës, i cili u dërgua për interpretim kushtetues nga dy subjekte kryesore opozitare, Partia Demokratike e Kosovës (PDK) dhe Lidhja Demokratike e Kosovës (LDK). Avokati Faton Fetahu, në cilësinë e përfaqësuesit ligjor të këtyre dy partive, shpreh bindjen e plotë se akti normativ në fjalë bie ndesh hapur me dispozitat e Kushtetutës së vendit. “Në thelb, është çështje e mbrojtjes së rendit kushtetues dhe e përcaktimit të rregullave mbi të cilat duhet të funksionojë ekonomia e Kosovës. Në kërkesën tonë kemi argumentuar se 11 nene të këtij ligji janë në kundërshtim me së paku shtatë nene të Kushtetutës. Këto pretendime i kemi mbështetur në argumente konkrete juridike dhe ekonomike, të cilat presim që Gjykata t’i shqyrtojë në tërësi”, ka deklaruar Fetahu. Duke pasur parasysh se kanë kaluar rreth tri vite që nga ngritja e kësaj çështjeje, ai e cilëson teajmërt shqetësues zvarritjen e vendimmarrjes nga ana e drejtësisë kushtetuese. “E kuptojmë se Gjykata Kushtetuese ka pavarësinë e saj në përcaktimin e ritmit të shqyrtimit të lëndëve, por rëndësia e kësaj çështjeje kërkon që vendimi të merret pa vonesa të mëtejshme”, ka theksuar Fetahu, ndërkohë që institucioni i drejtësisë kushtetuese nuk ka kthyer përgjigje ndaj pyetjeve të dërguara lidhur me këtë proces. Ekspertët e ekonomisë dhe komuniteti i biznesit shprehin skeptizëm të thellë për këtë nismë Përtej ngërçit kushtetues, pikëpyetje të mëdha ngrihen edhe rreth fizibilitetit të mbylljes së AKP-së dhe pasojave që Fondi Sovran mund të shkaktojë në strukturën drejtuese të ndërmarrjeve publike. Ekonomisti Fidan Qerimi vlerëson se shuarja e AKP-së nuk përbën një kompetencë që ekzekutivi mund ta zbatojë në mënyrë të njëanshme. Pavarësisht se ky ka qenë një nga synimet kryesore të kabinetit të udhëhequr nga Kurti qysh në nisje të mandatit, ai shfaq dyshime serioze për realizimin e tij. “AKP-në nuk është në gjendje Qeveria ta shuajë. Krijimi i këtij Fondi është që nga fillimi i qeverisjes së z. Kurtit, por kjo nuk ka ndodhur dhe nuk besoj që do të ndodhë. Është një premtim dhe një dëshirë e tij, por në aspektin praktik nuk mendoj se do të realizohet. Edhe nëse realizohet, vetëm do ta komplikojë vendimmarrjen dhe menaxhimin e ndërmarrjeve publike dhe proceset në ekonomi. Është një hap drejt burokracisë më të lartë”, është shprehur Qerimi. Edhe Kushtrim Ahmeti, përfaqësues i Dhomës së Tregtisë dhe Industrisë, ndan të njëjtin skepticizëm, duke përmendur nyjat juridike dhe obligimet e pazgjidhura që e pamundësojnë shuarjen e agjencisë në fjalë. “Unë dyshoj shumë që AKP-ja mund të shuhet, sepse ka një ndërlidhje me Rezolutën 1244 dhe, derisa ajo është në fuqi, është mjaft problematike. Edhe AKP-ja duhet të funksionojë për shkak të borxheve të vjetra”, ka deklaruar Ahmeti. Sipas tij, mbeten të paqarta edhe modalitetet e funksionimit të Fondit Sovran në realitetin ekonomik aktual, duke ngritur dilema nëse ky entitet do të sjellë ndonjë kthesë pozitive në administrimin e pasurive publike. Në përfundim, Ahmeti vë në dukje se ndërmarrjet publike vazhdojnë të lëngojnë nga sfida të rënda menaxheriale, ndërkohë që qeveritë e deritanishme kanë dështuar në gjetjen e formulave të qëndrueshme për ta rritur efikasitetin e tyre.