Vula e propagandës zyrtare: Serbia promovon dokumentarin e ish-gjeneralit të dënuar për krime lufte

Ministria e Mbrojtjes e Serbisë ka vënë në lëvizje mekanizmat e saj institucionalë për të promovuar një projekt kinematografik kushtuar Korpusit të Prishtinës të Ushtrisë së Jugosllavisë. Në këtë sipërmarrje, një rol kyç ka luajtur Vladimir Llazareviq, ish-komandant i këtij reparti ushtarak, i cili mban mbi supe një dënim nga Tribunali i Hagës për krime kundër njerëzimit të kryera gjatë periudhës së luftës në Kosovë. Projekti audiovizual, i pagëzuar me emrin “Korpusi i Prishtinës – Atdheu na komandon”, është realizuar nga Qendra e Filmit Ushtarak “Zastava Film”, një strukturë që funksionon nën ombrellën e dikasterit serb të mbrojtjes. Pjesa e parë e këtij realizimi u shfaq për herë të parë para publikut në qytetin e Nishit, ku spikatën pjesëmarrjet e zyrtarëve më të lartë të shtetit dhe kupolës ushtarake të Serbisë. Në një komunikatë zyrtare të lëshuar më 7 tetor, ky dikaster e ka cilësuar dokumentarin si një nismë të domosdoshme për të mbajtur gjallë kujtesën e ish-pjesëtarëve të Korpusit të Prishtinës, repart ky që operoi në territorin e Kosovës përgjatë viteve 1998–1999. Përfshirja e drejtpërdrejtë e shtetit serb në këtë formë glorifikimi ka ngritur pikëpyetje të mëdha mbi qasjen zyrtare ndaj së vërtetës historike. Përtej fasadës kulturore, mbështetja institucionale për këto prodhime dëshmon qartë se ato shërbejnë si vegla të pastra të propagandës shtetërore serbe. Përmes kësaj linje narrative, Beogradi përpiqet të lartësojë operacionet e forcave jugosllave, duke anashkaluar tërësisht mizoritë dhe krimet e dokumentuara ndaj civilëve shqiptarë, të vulosura nga drejtësia ndërkombëtare. Fakti që pas këtij projekti qëndron vetë Ministria e Mbrojtjes dhe figura të dënuara për krime ndërkombëtare dëshmon se nuk kemi të doje me raste të izoluara, por me një strategji të përsëritur shtetërore. Këto prodhime synojnë të ndërtojnë një imazh heroik për ushtrinë serbe, duke fshirë nga memoria kolektive vuajtjet e popullsisë shqiptare. Vetë Llazareviq, në deklaratat e tij, ka pohuar se autoritetet ushtarake serbe kanë financuar dhe mbështetur një cikël të tërë dokumentarësh përgjatë dekadës së fundit, të dedikuara njësive të ish-Ushtrisë së Jugosllavisë. Kjo dëshmon se manipulimi i historisë mbetet një shtyllë kyçe në komunikimin publik të Serbisë zyrtare. Prezantimi i njëanshëm i ngjarjeve të viteve 1998–1999, pa pranuar kurrfarë përgjegjësie penale të strukturave shtetërore dhe ushtarake, konfirmon synimin e qartë të këtyre dokumentarëve: relativizimin e krimeve të kryera dhe shtrembërimin e realitetit të luftës në Kosovë për opinionin publik. Këto narrativa bien në kundërshtim të plotë me faktet e zbardhura nga Tribunali Penal Ndërkombëtar për ish-Jugosllavinë. Në vendimin e datës 26 shkurt 2009, i cili u la në fuqi në pikat e tij kryesore nga Dhoma e Apelit më 23 janar 2014, u vërtetua katërçipërisht se forcat serbe dhe jugosllave vunë në zbatim një fushatë të gjerë dhune gjatë vitit 1999 kundër civilëve shqiptarë, duke kryer dëbime masive, vrasje, dhunë seksuale dhe shkatërrim të trashëgimisë fetare. Në ceremoninë e premierës ishin të pranishëm ministri i Mbrojtjes i Serbisë, Bratislav Gashiq, shefi i Shtabit të Përgjithshëm, Milan Mojsilloviq, si dhe gjenerali në pension, Vladimir Llazareviq. Gjatë fjalës së tij, ministri Gashiq i shprehu mirënjohjen Llazareviqit për angazhimin e tij në këtë projekt, duke e vlerësuar kontributin e Korpusit të Prishtinës si gurthemel në kujtesën kombëtare serbe.