Gjendje alarmi në Francë: Parisit dhe qyteteve të tjera u kanosen protesta masive dhe përplasje të dhunshme

Ekzekutivi francez ka ngritur nivelin e gatishmërisë dhe ka shtrënguar masat e sigurisë në mbarë territorin, për shkak të rrezikut të përplasjeve gjatë demonstratave mbarëkombëtare të 17 tetorit. Kjo valë protestash, e cila vjen si reagim ndaj krizës së kostos së jetesës dhe çmimeve të larta të karburanteve, pritet të bashkojë sindikatat, qytetarët e njohur si lëvizja “jelekët e verdhë” dhe një numër të madh studentësh. Sipas të dhënave nga burime pranë Ministrisë së Brendshme të Francës, për ditën e shtunë janë planifikuar rreth 500 aksione dhe afër 90 protesta anembanë vendit. Këto zhvillime pasojnë katër javë demonstrata të ndërmarra nga studentët, të cilat janë ngritur kundër mungesës së mësuesve, klasave të mbipopulluara dhe infrastrukturës së amortizuar shkollore. Edhe pse pjesa më e madhe e protestave studentore kanë qenë të qeta, ato nuk kanë munguar të shoqërohen me incidente dhe përplasje, duke ngritur njëkohësisht shqetësime dhe kritika të forta për përdorimin e dhunës nga ana e policisë. Autoritetet shtetërore parashikojnë skenare përplasjesh në kryeqytet dhe në qendrat e tjera të mëdha urbane. Një burim zyrtar ka bërë të ditur se elementë të së majtës ekstreme mund të synojnë nxitjen e konflikteve me forcat e rendit dhe thyerjen e kordonëve të sigurisë përgjatë korridoreve të protestës. Për më tepër, është theksuar prerazi se bllokimet e akseve rrugore dhe të infrastrukturës vitale “nuk do të tolerohen” në asnjë mënyrë. Në një prononcim të dhënë të premten, presidenti francez, Emmanuel Macron, theksoi se e drejta për të protestuar “gzon respekt të plotë”, por ajo domosdoshmërisht “duhet të shoqërohet me respektimin e njerëzve dhe pronës”. Duke bërë thirrje për maturi, Macron shtoi: “Prandaj bëj thirrje për qetësi dhe respekt: këto të drejta duhet të ruhen”. Punimet dhe ndërhyrjet e strukturave policore janë vënë në qendër të vëmendjes dhe hetimeve, pas incidenteve të rënda të shënuara gjatë tubimeve studentore. Një 15-vjeçar dyshohet se ka humbur njërin sy pasi është qëlluar nga një plumb gome i forcave të rendit, ndërsa një 14-vjeçar raportohet se ka pësuar humbjen e dorës si pasojë e shpërthimit të një granate trullosëse. Të dyja këto ngjarje janë aktualisht nën hetim zyrtar. Si pasojë e incidentit të dytë, qeveria franceze pezulloj përkohësisht përdorimin e disa kategorive të granatave trullosëse. Megjithatë, ministri i Brendshëm, Laurent Nuñez, ka bërë të ditur se përdorimi i tyre do të lejohet sërish më 17 tetor, vetëm në raste të “dhunës së rëndë urbane”. Nuñez konfirmoi gjithashtu se janë hapur 36 hetime ndaj veprimeve të dyshuara të dhunshme të policisë gjatë këtyre demonstratave, ku katër raste përfshijnë lëndime që kanë shkaktuar gjymtime dhe gjashtë raste të tjera kanë të bëjnë me lëndime të rënda. Analistët dhe vëzhguesit nuk e përjashtojnë mundësinë që protestat e 17 tetorit të shënojnë njëkohësisht ringjalljen e lëvizjes së “jelekëve të verdhë”, e cila mori jetë në vitin 2018 si formë proteste kundër rritjes së taksave të parashikuara për karburantet dhe naftën. Paralelisht, kabineti qeveritar po ndeshet me një krizë të thellë të borxhit publik, ndërkohë që përpiqet të kalojë një buxhet të bazuar në masa shtrënguese përmes një parlamenti që nuk ka një shumicë të qartë. Kryeministri francez, Sébastien Lecornu, deklaroi të enjten se nga fillimi i protestave janë regjistruar 937 policë dhe xhandarë të plagosur. Ai përcolli gjithashtu shifrat alarmante për 248 nxënës dhe 149 punonjës të stafit mësimor të lënduar, duke dhënë alarmin se revolta e nxënësve të shkollave të mesme po degjeneron në një “valë dhune urbane”. Në anën tjetër, një ndër sindikatat më të fuqishme të policisë në vend, Alliance Police Nationale, ka njoftuar vendimin për të ngritur padi ndaj shtetit me akuzën e “rrezikimit të jetës së të tjerëve”. Sindikata ka kritikuar ashpër urdhëresat e dhëna, duke i cilësuar ato si kontradiktore dhe duke theksuar se efektivët e policisë janë lënë të pambrojtur dhe të ekspozuar ndaj rrezikut të dhunës gjatë ushtrimit të detyrës.