Kultura e të pazëvendësueshmit: A ka Shqipëria nevojë për liderë mbi shtetin?

Në opinionin publik shpesh shtrohet dilema nëse kreu i ekzekutivit, Edi Rama, e sheh veten si figurën kyçe pa të cilën vendi do të pësonte paralizë institucionale dhe do të ndalte hapin drejt zhvillimit. Sistemet demokratike ndërtohen mbi parimin se askush nuk gëzon statusin e të pazëvendësueshmit. Kryeministrat nuk shndërrohen në pronarë të shtetit apo të fatit kombëtar. Mandati qeverisës mbetet një detyrim i deleguar nga qytetarët përmes votës së lirë dhe nuk duhet të degradojë kurrë drejt kultit të individit. Matja e suksesit të një kabineti qeveritar bëhet përmes treguesve realë të mirëqenies dhe rezultateve konkrete, e jo përmes retorikës politike. Cilësia e jetës, shëndetësia, arsimi dhe integriteti institucional peshojnë shumë më rëndë se aftësia e dikujt për të dominuar debatin publik dhe hapësirën mediatike. E ardhmja e Shqipërisë nuk mund të kushtëzohet nga jetëgjatësia e pushtetit të një kryeministri të vetëm, por duhet të vlerësohet nga standardi i jetesës së vetë qytetarëve. Kur sfidat sociale si emigracioni i të rinjve, vështirësitë e pensionistëve dhe zbehja e meritokracisë thellohen, debati nuk duhet të përqendrohet tek emrat e zëvendësuesve të mundshëm. Sfida e vërtetë kërkon transformimin e mënyrës se si funksionon shteti, për ta kthyer atë në shërbim të qytetarit dhe jo të strukturave të pushtetit. Asnjë personalitet politik nuk mund të barazohet me identitetin dhe historinë e Shqipërisë, e cila ka ekzistuar para çdo lideri dhe do të vazhdojë të jetë edhe pas tyre. Vendit i duhen institucione të forta, drejtësi e pavarur, ekonomi e hapur dhe një kulturë e fortë e llogaridhënies. Në fund të çdo cikli, asnjë individ nuk qëndron mbi interesat e atdheut. Çdo pushtet ka kufijtë e tij kohorë dhe mandati politik mbetet gjithmonë një përgjegjësi e përkohshme, e kurrsesi një pronësi personale.