Ndryshimet për Gjykatën Speciale kalojnë në tryezën e presidentes Shiroka-Pula, ndërsa shtohen kritikat për transparencën

Paketa e re e amendamenteve që prekin Ligjin për Dhomat e Specializuara të Kosovës i është dorëzuar për shqyrtim presidentes Justina Shiroka-Pula. Kreu i shtetit ka në dispozicion një afat prej tetë ditësh për të marrë vendimin përfundimtar, duke zgjedhur mes dekretimit të ligjit ose kthimit të tij mbrapsht në Kuvend për rishqyrtim të mëtejshëm. Në Kuvendin e Kosovës konfirmuan se deri në orën 16:00 të afatit të fundit ligjor nuk është regjistruar asnjë ankesë e vetme. Si rrjedhojë, pas nënshkrimit të parashikuar nga kryetarja e Kuvendit, dokumenti i është përcjellë Presidencës për hapat e mëvonshëm kushtetues. Paralelisht me këto zhvillime institucionale, puna e tribunalit ndërkombëtar me seli në Hagë është vënë në qendër të vëmendjes gjatë publikimit të raportit vjetor të Avokatit të Popullit. Gjatë këtij prezantimi, Naim Qelaj shfaqi rezerva të theksuara lidhur me shkallën e llogaridhënies, transparencën dhe mbrojtjen e të drejtave fundamentale të njeriut brenda këtij institucioni, duke përmendur gjithashtu pamundësinë e tij të përsëritur për të inspektuar qendrat e paraburgimit. “Unë i bëj thirrje faktorit ndërkombëtar, BE-së dhe Këshillit të Evropës që të kenë kujdes të shtuar, ta analizojnë dhe vlerësojnë punën e kësaj gjykate, nëse po i përmbahet qëllimit për të cilin është themeluar dhe standardeve që vetë këto vende i zbatojnë në shtetet e tyre, që lidhen me garantimin procedural në proceset gjyqësore, si dhe të garantojnë që një mekanizëm që vetë e kanë krijuar dhe financojnë të mos i shkelë të drejtat e njeriut”, deklaroi Qelaj. Sipas Avokatit të Popullit, përveç Komitetit Ndërkombëtar të Kryqit të Kuq, asnjë autoritet tjetër ndërkombëtar nuk ushtron mbikëqyrje mbi funksionimin e Speciales, ndërsa mungesa e raportimit para institucioneve vendase mbetet një tjetër pikë e errët. Zëri kritik u mbështet edhe nga eksperti i çështjeve kushtetuese, Arsim Bajrami, i cili kërkoi një angazhim më aktiv nga ndërkombëtarët. “Tani ne kërkojmë që në procesin e ankimimit BE-ja, Këshilli i Evropës, shtetet donatore që e financojnë, ta bëjnë atë që s’e kanë bërë deri më tani: të kërkojnë llogaridhënie për të gjitha ato mjete buxhetore të cilat i kanë dhënë për një gjykim të drejtë dhe të ushtrojnë një monitorim të respektimit të të drejtave të njeriut”, theksoi Bajrami. Reagime të forta për fatin e krerëve të dikurshëm të Ushtrisë Çlirimtare të Kosovës, Hashim Thaçi, Kadri Veseli, Jakup Krasniqi dhe Rexhep Selimi, njoftuan edhe përfaqësues të partive opozitare si Partia Demokratike e Kosovës dhe Aleanca për Ardhmërinë e Kosovës. “Ne kemi një vendim për dënimin e katërshes së UÇK-së në Hagë, ndërkohë që çfarë shohim, jo vetëm prej raportit të Avokatit të Popullit, por edhe nga raporti i britanikëve, flasin për shkelje serioze. Këtë e kanë votuar në Kuvend dhe vendimi në fund është marrë në emër të popullit të Kosovës”, u shpreh Blerta Deliu nga PDK-ja. Ndërkaq, Besnik Tahiri nga radhët e AAK-së bëri thirrje për mobilizim institucional: “Do të duhej që edhe ne në Kuvend, edhe në Komisionin për Legjislacion, por edhe institucionet e tjera, të kemi një qasje bukur serioze”. Në të njëjtin raport janë ngritur shqetësime serioze edhe rreth mënyrës së pranimit dhe vlerësimit të provave të dërguara nga Serbia, si dhe materialeve të tjera përfshirë literaturën, elemente këto që sipas gjetjeve hedhën hije dyshimi mbi paanshmërinë dhe integritetin e procesit gjyqësor. Përballë kësaj situate, raporti sugjeron ngritjen e një mekanizmi të pavarur nga ana e ekzekutivit dhe legjislativit kosovar.