Kriza në aeroportet evropiane: Sistemi i ri kufitar sjell deri në pesë orë pritje, preken edhe udhëtarët nga Zvicra

Aeroportet dhe kompanitë ajrore anembanë Evropës kanë ngritur alarmin për vonesa drastike në pikat e kalimit kufitar, të cilat po vijnë si pasojë e aplikimit të mekanizmit të ri të hyrje-daljeve, njohur si EES. Në disa raste, radhët e pritjes kanë shkuar deri në pesë orë, ndërkohë që kjo situatë ka nisur të prekë drejtpërdrejt edhe qytetarët që udhëtojnë nga Zvicra. Sipas informacioneve të bëra publike nga World Radio Switzerland (WRS) më 14 tetor 2026, ngadalësimi i qarkullimit i dedikohet rregullave të freskuara të verifikimit, mungesës së dukshme të stafit në terren, si dhe pengesave teknike gjatë orëve të punës së sistemit. Mekanizmi i ri i njohur si EES (Entry/Exit System) është konceptuar për të digjitalizuar plotësisht evidentimin e hyrjeve dhe daljeve të personave që nuk janë shtetas të Bashkimit Evropian, por që vizitojnë zonën Shengen për periudha afatshkurtra. Ky proces kërkon domosdoshmërisht grumbullimin e të dhënave biometrike, ku përfshihen shenjat e gishtave dhe skanimi i fytyrës. Problematikat përfshijnë edhe terminalet ajrore në Zvicër Në hartën e këtyre vonesave janë përfshirë edhe dy nyjat kryesore të aviacionit në Zvicër, ai i Cyrihut dhe i Gjenevës. Personat me shtetësi të vendeve jashtë Bashkimit Evropian që banojnë në territorin zviceran mund të ndeshen me procedura më të zgjatura kohore kur udhëtojnë drejt shteteve jashtë zonës Shengen, ose në momentin e kthimit të tyre, nëse u nënshtrohen kontrolleve përkatëse. Megjithatë, autoritetet sqarojnë se jo çdo individ nga vendet e treta detyrohet të regjistrohet në EES. Përjashtim nga ky rregull bëjnë ata qytetarë që posedojnë leje të vlefshme qëndrimi apo viza afatgjata lëshuar nga vendet anëtare të zonës Shengen. Kërkesa urgjente drejtuar Brukselit nga ana e aeroporteve Operatorët e aeroporteve dhe kompanitë e fluturimeve theksojnë se fluksi i lartë i udhëtarëve dhe radhët kilometrike ushqehen nga mungesa e efektivëve në kufi, dështimet e herëpashershme të softuerëve dhe vështirësitë e raportuara me aplikacionin e pararegjistrimit në kontinentin evropian. Në këtë kontekst sfidues, shoqatat e sektorit të aviacionit i kanë kërkuar zyrtarisht Komisionit Evropian që të ndërhyjë menjëherë për të lehtësuar procedurat dhe për të hequr kontrollet e dyfishta. Mes propozimeve të parashtruara është edhe dhënia e së drejtës shteteve që të pezullojnë përkohësisht funksionimin e këtij sistemi në momentet kur në pikat kufitare krijohen bllokime kritike. Udhëzime dhe sugjerime për udhëtarët Të gjithë qytetarët që kanë rezervuar fluturime përmes aeroporteve zvicerane këshillohen të llogarisin kohë shtesë përtej normales për t'i kaluar kontrollet kufitare, sidomos kur destinacioni i tyre ndodhet jashtë kufijve të zonës Shengen. Teksa akterët e fushës së udhëtimeve presin një përgjigje konkrete institucionale nga Brukseli, ende mbetet e paqartë se kur do të stabilizohet përfundimisht situata që po shkakton kaq shumë bujë dhe pritje të mundimshme. Për të shmangur çdo situatë të pakëndshme, në veçanti për ata që kanë lidhje fluturimesh, sugjerohet ndjekja me vëmendje e njoftimeve dhe udhëzimeve zyrtare të aeroporteve dhe linjave ajrore para se të paraqiten në nisje.