Raporti i Avokatit të Popullit: Shqetësime serioze për transparencën dhe llogaridhënien e Gjykatës Speciale

Avokati i Popullit ka paraqitur sot në Prishtinë Raportin ex officio për Dhomat e Specializuara dhe Zyrën e Prokurorit të Specializuar, duke vënë në pah disa çështje kritike lidhur me mbarëvajtjen e këtij institucioni. Gjatë tryezës së diskutimit, është theksuar se ky institucion i drejtësisë po ballafaqohet me sfida të dukshme për sa i përket hapjes ndaj publikut dhe përgjegjësisë institucionale. Në dokumentin e publikuar nëpërmjet kësaj tryeze, nënvizohet se Gjykata Speciale ka vepruar jashtë çdo formë të monitorimit apo kontrollit demokratik nga ana e institucioneve të Republikës së Kosovës. Sipas vlerësimeve zyrtare, kjo situatë ka prodhuar një deficit të theksuar në transparencë dhe llogaridhënie ndaj vetë qytetarëve dhe shtetit kosovar. “Gjykata Speciale nuk i është nënshtruar monitorimit dhe kontrollit demokratik nga institucionet e Republikës së Kosovës, duke krijuar mungesë të transparencës dhe llogaridhënies ndaj qytetarëve dhe institucioneve të Kosovës”, thuhet shprehimisht në raport. Institucioni i Avokatit të Popullit vëren gjithashtu se mungesa e një faktori vendor dhe e mbikëqyrjes institucionale vendase ka ngritur dyshime të arsyeshme mbi garantimin e standardeve për një gjykim të drejtë dhe të paanshëm. Për më tepër, në raport ngrihen alarme për disa çhemje kyçe, siç janë kohëzgjatja e masës së paraburgimit, parimi i barazisë së armëve mes palëve ndërgjyqëse, kriteret për pranueshmërinë e provave, kontrolli i komunikimeve të të akuzuarve, si dhe pavarësia e organeve mbikëqyrëse. Për t'i dhënë zgjidhje këtyre problemeve, në dokument propozohet që Kuvendi dhe Qeveria e Kosovës të angazhohen në mbështetjen e një mekanizmi të pavarur dhe profesional që do të ndiqte nga afër procedurat gjyqësore në Dhomat e Specializuara. Krahas kësaj, Avokati i Popullit kërkon që këto gjetje dhe shqetësime t'i përcillen zyrtarisht Këshillit të Evropës dhe instancave të tjera ndërkombëtare relevante.