Uashingtoni ngurtëson qëndrimin: Kushtet e reja që mbajnë pezull Dialogun Strategjik me Kosovën

Departamenti Amerikan i Shtetit (DASH) ka konfirmuar se rinisja e Dialogut Strategjik me Kosovën mbetet e kushtëzuar nga ndërtimi i mjedisit të përshtatshëm dhe realizimi i detyrimeve që Prishtina ka marrë ndaj komunitetit serb. Përmes një komunikate të lëshuar më 13 tetor, DASH-i ka rikonfirmuar pozicionin e tij të muajit korrik, pa ofruar detaje nëse autoritetet kosovare kanë shënuar progres në këtë drejtim apo cilat janë detyrat specifike që kërkojnë ende zgjidhje. “Ne mbetemi të përkushtuar për avancimin e interesave të përbashkëta të Shteteve të Bashkuara dhe popullit të Kosovës”, deklaroi një zëdhënës i Departamentit të Shtetit. Ky zhvillim pason thirrjen e presidentes së Kosovës, Justina Shiroka Pula, e cila gjatë takimit që pati më 12 tetor në Prishtinë me senatorët amerikanë Jeanne Shaheen dhe Dick Durbin, kaktroi rikthimin e këtij formati dialogu. Sipas Presidencës, ajo vlerësoi lart rëndësinë e këtij procesi për forcimin e aleancës dypalëshe dhe shtyrjen përpara të objektivave strategjike. Në një prononcim për televizionin publik, senatorja Shaheen e cilësoi të dobishme rifillimin e Dialogut Strategjik, duke vënë në dukje megjithatë se tranzicionet në administratën e SHBA-së dhe DASH paraqesin sfida shtesë. Nga ana e tij, DASH-i ka evokuar vendimin e marrë në shtator të vitit 2025 për ngrirjen e këtij dialogu për një kohë të pacaktuar, si pasojë e shqetësimeve mbi vendimet e qeverisë së atëhershme ndaj institucioneve paralele serbe në vend. Lidhur me këtë situatë, analisti i çështjeve ndërkombëtare dhe sigurisë me qendër në Uashington, Adrian Shtuni, thekson se pozicioni amerikan nuk përmirësohet vetëm nga kalimi i kohës, por kërkon zgjidhjen e faktorëve që sollën bllokimin. “Aktualisht qëndrimi mbetet i njejtë pasi Kosova ka mbetur në vend numëro në shumë drejtime prej pothuaj dy vitesh”, shprehet ai. Megjithëse e cilëson inkurajues kompromisin që solli në krye të shtetit presidenten Shiroka Pula, Shtuni vëren se ky hap nuk mjafton për të rikthyer dialogun në binarë. “Pa hapa konkrete dhe të shpejta për krijimin e rrethanave të përshtatshme, adresimin e kërkesave të SHBA-ve, dhe përmbushjen e zotimeve të marra më herët unë nuk e shoh si realiste pritshmërinë për rifillimin e dialogut strategjik”, shton eksperti. Sipas tij, Kosova duhet të intensifikojë diplomacinë në kryeqytetin amerikan, pasi ndonëse vizitat e ligjvënësve mbajnë gjallë vëmendjen ndaj vendit, vendimmarrja ekzekutive mbetet në duart e qeverisë. “Faktor vendimtar mbetet ndëmarja e hapave konkretë nga ana e autoriteteve të Kosovës për të adresuar çështjet që çuan në pezullimin e dialogut”, përfundon Shtuni. Në deklaratat e tij të fundit, DASH nuk ka paraqitur një listë të detajuar të zotimeve të kërkuara, por prej vitesh Uashingtoni dhe Brukseli kërkojnë zbatimin e plotë të marrëveshjeve të dialogut të ndërmjetësuar nga BE-ja, ku në qendër qëndron sigurimi i një shkalle të vetëmenaxhimit për serbët e Kosovës përmes themelimit të Asociacionit, në përputhje me Marrëveshjen Bazë të vitit 2023 dhe Aneksin e Ohrit.